Online Notepad

Ücretsiz Online Not Defteri

Yoğun Bakım Hemşireliği Çalışma Soruları

 

Bölüm 1: Basınç Yaralanması

  1. Basınç yaralanmasını tanımlayınız ve diğer bilinen adlarını yazınız.
  2. Amerikan Ulusal Basınç Ülseri Danışmanlık Paneli (NPUAP) ve Avrupa Basınç Ülseri Danışmanlık Paneli (EPUAP) nedir ve basınç yaralanmaları konusundaki rolleri nedir?
  3. Evre 2 ve Evre 3 basınç yaralanmalarını klinik görünümleriyle birlikte açıklayınız.
  4. Makaslama (shear) kuvvetini tanımlayınız. Yatağın başının 30 dereceden fazla yükseltilmesinin makaslama kuvveti oluşumuna etkisini açıklayınız.
  5. Sürtünme (friction) kuvvetini tanımlayınız. Statik ve dinamik sürtünme arasındaki farkları örneklerle açıklayınız.
  6. Basınç yaralanması oluşumunda rol oynayan başlıca risk faktörlerini (yaş, duyusal algı, beslenme vb.) sıralayınız.
  7. Braden Risk Değerlendirme Ölçeği'nin özelliklerini (en yaygın kullanımı, toplam puan aralığı) belirtiniz.
  8. Basınç yarası bakımında kullanılan köpük ve aljinat örtülerin özelliklerini ve hangi tür yaralarda tercih edildiklerini açıklayınız.

--------------------------------------------------------------------------------

Bölüm 2: Yoğun Bakım Hastalarında Beslenme

  1. Gastrik entübasyon, nazogastrik entübasyon ve nazoenterik entübasyonu tanımlayınız.
  2. Gastrik entübasyonun amaçlarını (dekompresyon, gavaj, lavaj, aspirasyon, kompresyon, tanı) kısaca açıklayınız.
  3. Hangi durumlarda hastalara asla enterik tüp takılmamalıdır?
  4. Nazogastrik entübasyon için tüp uzunluğu ölçümünün nasıl yapıldığını adım adım açıklayınız.
  5. Nazoenterik bir tüpün pilordan duodenuma geçişini sağlamak için hangi hasta pozisyonunun verildiğini ve tüpün nasıl ilerletildiğini belirtiniz.
  6. Gastrostomi (PEG) nedir ve hangi durumlarda nazogastrik entübasyona tercih edilir?
  7. "Gömülü tampon sendromu" (Burried Bumper Sendromu) nedir ve önlenmesi için hangi hemşirelik girişimleri uygulanır?
  8. Tüp tıkanıklığını önlemek için uygulanması gereken temel hemşirelik girişimlerini listeleyiniz.
  9. Avrupa Klinik Beslenme ve Metabolizma Topluluğu'na (ESPEN) göre ciddi nütrisyon riskini belirlemede kullanılan beş temel gösterge nedir?
  10. Vücut Kitle İndeksi (VKİ) nasıl hesaplanır ve VKİ değerlerine göre sınıflandırma (zayıf, normal, fazla kilolu, obez) nasıldır?
  11. Nutrisyonel Risk Skoru 2002 (NRS 2002) nedir? Hangi toplam skor değeri hastanın beslenme planı oluşturulmasını gerektirir?
  12. Harris-Benedict formülü neyi hesaplamak için kullanılır ve bu hesaplamayı etkileyen düzeltme faktörleri (aktivite, termal, stres) nelerdir?
  13. Enteral beslenmenin dört farklı uygulama yöntemini (bolus, aralıklı, sürekli, döngüsel) açıklayınız.
  14. Enteral beslenmenin başlıca kontrendikasyonları nelerdir?
  15. Enteral beslenmenin gastrointestinal, mekanik ve metabolik komplikasyonlarından birer örnek vererek ilgili hemşirelik girişimini açıklayınız.
  16. Parenteral beslenme nedir ve hangi durumlarda endikedir?
  17. Periferik ve santral parenteral beslenme arasındaki temel farklar nelerdir? Periferik venlerden verilebilecek maksimum dekstroz konsantrasyonu nedir?
  18. Parenteral beslenmede görülebilecek pnömotoraks ve hava embolisi gibi mekanik komplikasyonlarda uygulanması gereken hemşirelik girişimlerini belirtiniz.
  19. ESPEN kılavuzlarına göre, oral alım mümkün değilse yoğun bakım hastasında enteral beslenmeye ne zaman başlanmalıdır?
  20. ESPEN kılavuzlarına göre, yoğun bakım hastalarında protein ve enerji hedefleri nasıl olmalıdır? (Hipokalorik beslenme ve protein miktarı)

--------------------------------------------------------------------------------

Bölüm 3: Yoğun Bakım Hastalarında Psikolojik Problemler ve Deliryum

  1. Yoğun bakım ünitelerindeki stresörleri üç ana kategoride (fiziksel, fizyolojik, çevresel) sınıflandırarak her birine ikişer örnek veriniz.
  2. Yoğun bakım hastalarının stresörlere verdiği fiziksel ve psikolojik yanıtlardan üçer tane yazınız.
  3. Yoğun bakım hastalarında "güçsüzlük" duygusunu tanımlayınız ve hemşirenin bu duyguyu azaltmak için yapabileceği bir girişimi örnekleyiniz.
  4. "Spiritüel distres" nedir? Yoğun bakımda bu duruma yol açabilecek faktörleri ve hemşirenin bu durumdaki bir hastaya nasıl yaklaşması gerektiğini açıklayınız.
  5. Yoğun bakım ünitelerinde uyku yoksunluğuna neden olan faktörleri belirtiniz ve uykuyu teşvik etmek için uygulanabilecek beş hemşirelik girişimini sıralayınız.
  6. Yoğun Bakım Sendromu (YBS) nedir ve gelişiminde rol oynayan üç önemli faktör nelerdir?
  7. Deliryumu, temel klinik özellikleriyle birlikte tanımlayınız.
  8. Hiperaktif, hipoaktif ve mikst tip deliryumu karşılaştırınız. Hangi tipin mortalitesi en yüksektir ve neden sıkça gözden kaçırılır?
  9. Deliryum risk faktörlerini değerlendirmede kullanılan "I WATCH DEATH" ve "THINK" yaklaşımlarından birini seçerek açılımını yazınız.
  10. Hemşirelik Deliryum Tarama Skalası'nın (Nu-DESC) beş bileşenini yazınız ve puanlama sistemini açıklayınız.
  11. Deliryumun farmakolojik olmayan tedavisinde kullanılan ABCDEF paketinin bileşenleri nelerdir?
  12. Deliryum yönetiminde uygulanacak hemşirelik girişimlerinden olan "Bilişsel stimülasyon, işitme ve görmeyi optimize etmek" ve "Uykuyu iyileştirmek" başlıkları altında yapılabilecekleri açıklayınız.
  13. 2013 tarihli klinik uygulama rehberine göre yoğun bakım hastalarında deliryum takibi için en geçerli ve güvenilir iki araç hangisidir?
  14. Rehberlere göre, deliryum gelişen mekanik ventilatördeki hastalarda sedasyon için benzodiazepinler yerine hangi ilacın kullanımı önerilmektedir ve nedeni nedir?

--------------------------------------------------------------------------------

Bölüm 4: Çoklu Organ Yetmezlikleri (MODS)

  1. Çoklu Organ Yetmezlikleri Sendromu'nu (MODS) tanımlayınız.
  2. Metinde belirtilen organ yetmezliği bulgularını (akciğer, kalp, böbrek, santral sinir sistemi) listeleyiniz.
  3. Çoğul organ yetmezliği sendromunun gelişimini açıklamada kullanılan "iki aşamalı (two-hit)" modeli nedir?
  4. Sistemik İnflamatuar Yanıt Sendromu (SIRS) nedir ve tanısında kullanılan dört klinik kriteri yazınız.
  5. MODS'un fizyopatolojisinde vasküler permeabilite artışının, ödemin ve şok gelişiminin rolünü açıklayınız.
  6. Primer ve sekonder MODS arasındaki fark nedir?
  7. MODS'un pulmoner sistem (ARDS gelişimi) ve kardiyovasküler sistem (sistolik ve diyastolik işlev bozukluğu) üzerindeki etkilerini açıklayınız.
  8. MODS'ta akut renal yetmezliğe yol açan başlıca faktörler nelerdir?
  9. MODS'ta hematolojik sistemde görülen trombositopeni ve Damar İçi Koagülasyon (DIC) tablosunun gelişimini açıklayınız.
  10. MODS'lu bir hastanın hemşirelik bakımının temel amaçları nelerdir?
  11. MODS'lu bir hastada respiratuar ve nörolojik iskemik yetmezlik durumlarında uygulanması gereken spesifik hemşirelik bakımı girişimlerini sıralayınız.
  12. MODS'lu bir hastada enfeksiyon gelişimini önlemeye yönelik temel bakım ve tedavi uygulamalarını listeleyiniz.

--------------------------------------------------------------------------------

Cevap Anahtarı

Bölüm 1: Basınç Yaralanması

  1. Basınç Yaralanması Tanımı: Dokuların uzun süre basınç altında kalmasına bağlı olarak gelişen ve daha çok vücudun kemik çıkıntılarının üzerindeki alanda ortaya çıkan iskemi, hücre ölümü ve doku nekrozu sonucunda oluşan doku hasarıdır. Diğer adları Dekibüt ülseri, Basınç ülseri, Basınç yarası'dır.
  2. NPUAP ve EPUAP: Amerikan Ulusal Basınç Ülseri Danışmanlık Paneli (NPUAP) ve Avrupa Basınç Ülseri Danışmanlık Paneli (EPUAP), basınç yaralanmalarının önlenmesi, bakımı, tedavisi ve araştırmalarına yönelik olarak kurulmuş panellerdir. Dokudaki hasarın boyutuna göre basınç yarasını dört evre olarak sınıflandırırlar.
  3. Evre 2: Dermis tabakasının kısmi kaybıdır. Klinik görünümü abrazyon, bül ya da sığ bir krater şeklindedir. Evre 3: Cilt ve cilt altı dokularda kasın fasyasının altına inmeyen tam bir kayıptır.
  4. Makaslama (Shear): Birbiri üzerinde hareket eden yüzeylerin ters yöndeki kuvvet etkileridir; deri tabakalarının kaymasıdır. Yatağın başının 30°'den fazla yükseltilmesiyle vücut yer çekimiyle aşağı kayarken, yatak yüzeyi ters yönde direnç oluşturur. Deri yatağa yapışık kalmaya, iskelet kası aşağı inmeye çalışırken damarlarda yırtılmalar olur ve doku hasarı meydana gelir.
  5. Sürtünme (Friction): Deri ve temas yüzeyi arasında direnç oluşturarak yırtılmaya neden olan ve ters yönde hareket eden iki yüzey arasında meydana gelen mekanik kuvvettir. Statik Sürtünme: Harekete karşı oluşan direnme gücüdür (örn: yatağın başı kalkıkken kaymayı engelleyen güç). Dinamik Sürtünme: İki yüzey birbirine ters yönde hareket ederken oluşan mekanik kuvvettir (örn: hastayı yatakta sürükleyerek taşımak, çarşaf yanıkları).
  6. Risk Faktörleri: İlerleyen yaş, duyusal algı kaybı (anestezi, sedasyon), hareket yeteneğinde azalma, nem (maserasyon), beslenme bozukluğu (3gr/100ml altı hipoalbüminemi).
  7. Braden Ölçeği: Basınç yarası riskini değerlendirmek için en yaygın kullanılan ölçektir. Toplam puanı 6-23 arasındadır.
  8. Köpük Örtüler: Derin, bol eksudalı yaralarda kullanılır. Fazla eksudayı absorbe eder ve nemli bir ortam sağlar. En az 7 günde bir değiştirilir. Aljinat Örtüler: Fazla eksudalı ve kanama riski olan yaralarda tercih edilir. Deniz yosunundan elde edilir ve emici özellikleri çok fazladır. 12 saat ile 4 gün içinde değiştirilir.

Bölüm 2: Yoğun Bakım Hastalarında Beslenme

  1. Tanımlar: Gastrik entübasyon: Esnek bir tüpün mideye veya pilorun ötesine yerleştirilmesi. Nazogastrik entübasyon: Tüpün burundan mideye yerleştirilmesi. Nazoenterik entübasyon: Tüpün burundan pilor sfinkterini geçerek duodenum ya da jejunuma yerleştirilmesi.
  2. Gastrik Entübasyon Amaçları: Dekompresyon: Bağırsaklardaki sıvı ve hava basıncını giderme. Gavaj: Oral yolla beslenemeyenlere besin, sıvı, ilaç verme. Lavaj: Mideyi yıkama. Aspirasyon: GİS içeriğini analiz için çekme. Kompresyon: Kanama kontrolü için örnek alma. Tanı: Kanama olup olmadığını belirleme.
  3. Kontrendikasyonlar: Baziler kafatası kırığı, maksillofasiyal cerrahi, yüz travması veya kontrolsüz pıhtılaşma anormallikleri olan hastalarda asla enterik tüp takılmaz.
  4. NG Tüp Ölçümü: Tüpün ucu burun ucundan kulak memesine, oradan da ksifoid çıkıntısına kadar ölçülür ve bu nokta işaretlenir.
  5. Nazoenterik Tüp Yerleşimi: Tüp mideye geçtikten sonra pilordan duodenuma geçişini sağlamak için hasta en az 1 saat sağ yanına yatırılır. Tüp duodenuma geçtikten sonra her yarım saatte bir 5-10 cm ilerletilir.
  6. Gastrostomi (PEG): Mideye cerrahi bir açıklık sağlanmasıdır. Uzun süre (>4 hafta) tüple beslenme gerektiğinde (örn. şiddetli kafa travması) nazogastrik entübasyona tercih edilir çünkü gastroözofageal sfinkter sağlam kaldığı için komadaki hastada aspirasyon olasılığını azaltır.
  7. Gömülü Tampon Sendromu: Gastrostomi tüpü üzerindeki harici tutma desteğinden aşırı çekiş olduğunda veya dahili sabitleme yastığının mide mukozasına gömülmesi durumudur. Önleme: Dış tampon ile cilt arasında 0,5 cm mesafe bırakılır, tüp ilk 7 gün günlük sonra 2 günde bir 360 derece döndürülür ve haftada bir kez mide içine (2-10 cm) itilerek tekrar aynı konuma getirilir.
  8. Tüp Tıkanıklığını Önleme: Tüpler ilaç ve beslenme ürünü verilmeden önce ve sonra en az 30 ml su ile yıkanır. İlaçlar verilmeden önce suda tamamen eritilir. Kristalize olabileceğinden tuzlu su, soda ve kızılcık kullanılmaz.
  9. ESPEN Nütrisyon Riski Göstergeleri: 1- Vücut ağırlığı, 2- Vücut kitle indeksi, 3- Subjektif Global Değerlendirme, 4- Nutrisyonel Risk Skoru 2002 (NRS-2002) ve 5- Serum albümin düzeyi.
  10. VKİ Hesabı ve Sınıflandırma: Vücut Ağırlığı (kg) / [Boy (m) x Boy (m)]. Sınıflandırma: 0-18,4 zayıf; 18,5-24,9 normal; 25-29,9 fazla kilolu; 30 ve üzeri şişman (obez).
  11. NRS 2002: Hastanede yatan hastalar için önerilen bir risk skorudur. Toplam skor 3 veya 3'ten büyükse, hasta için bir beslenme planı oluşturulur.
  12. Harris-Benedict Formülü: Bazal enerji ihtiyacını hesaplamak için kullanılır. Bu değer hastanın fiziksel aktivite, vücut ısısı (termal faktör) ve stres faktörüne göre ek düzeltme faktörleri ile çarpılarak gerçek enerji ihtiyacı bulunur.
  13. Enteral Beslenme Yöntemleri: Bolus: Günlük miktarın 3-4'e bölünerek enjektörle verilmesi. Aralıklı: Belirlenen aralıklarla 30 dk veya daha uzun süreli, pompayla verilmesi. Sürekli: Ürünlerin uzun süre boyunca yavaş bir infüzyonla verilmesi. Döngüsel: İnfüzyonun 8-18 saat boyunca (genellikle gece) pompayla verilmesi.
  14. Enteral Beslenme Kontrendikasyonları: İntestinal obstrüksiyon veya ileus, ağır şok, intestinal iskemi, yüksek outputlu fistül, şiddetli bağırsak kanaması.
  15. Enteral Beslenme Komplikasyonları: Gastrointestinal: Diyare (hızlı infüzyon, soğuk formül) -> İnfüzyon hızı ve ürün sıcaklığı ayarlanır. Mekanik: Aspirasyon Pnömonisi (yanlış tüp yerleşimi, düz yatma) -> Tüp yerleşimi kontrol edilir, yatak başı 30-45 derece yükseltilir. Metabolik: Hiperglisemi (glikoz intoleransı) -> Kan glukoz seviyesi rutin ölçülür, diyetisyen danışmanlığı istenir.
  16. Parenteral Beslenme: GİS’in kullanılamadığı durumlarda besinlerin periferik ya da santral kateter ile damar içi yolla verilmesidir. Enteral beslenmenin kontrendike olduğu veya tolere edilemediği durumlarda endikedir.
  17. Periferik vs Santral PN: Periferik PN: Daha az hipertonik solüsyonlar kullanılır, tedavi süresi 5-7 gündür. Santral PN: Yüksek konsantrasyonlu solüsyonlar, yüksek akışlı geniş damarlara (santral ven) verilir. Periferik venlerden maksimum %10'dan fazla dekstroz konsantrasyonuna sahip solüsyonlar verilmez.
  18. PN Mekanik Komplikasyonları: Pnömotoraks: Hastanın trendelenburg pozisyonunda kalmasına yardım edilir, yaşam bulguları izlenir, torasentez için hazırlıklı olunur. Hava Embolisi: Hat hemen değiştirilir, hasta sol tarafa çevrilir ve baş aşağı konuma getirilir, hekime haber verilir.
  19. EN Başlama Zamanı: Oral alım mümkün değilse, YBÜ'ye yatıştan sonraki 48 saat içinde erken enteral beslenme (EB) başlatılmalıdır.
  20. Protein ve Enerji Hedefleri: İlk hafta tam beslenme yerine hipokalorik beslenme (%70'in altı) tercih edilmelidir. 3. günden sonra enerji alımı %80-100'e çıkarılabilir. YB süresince günde 1.3 g/kg protein eşdeğeri progresif olarak sağlanabilir.

Bölüm 3: Yoğun Bakım Hastalarında Psikolojik Problemler ve Deliryum

  1. YBÜ Stresörleri: Fiziksel: Ağrı, açlık/susuzluk, ventilatör kullanımı. Fizyolojik: Hareketsizlik, iletişim güçlüğü, kontrol kaybı. Çevresel: Devamlı ışık ve gürültü, mahremiyet eksikliği.
  2. Stresörlere Yanıtlar: Fiziksel: Vital bulgularda değişim (taşikardi, takipne), terleme, huzursuzluk ve uykusuzluk. Psikolojik: Öfke, anksiyete, korku, güçsüzlük, ümitsizlik.
  3. Güçsüzlük: Bireyin belirli durumlar ve olaylar üzerine kişisel kontrolünün olmadığını algılamasıdır. Hemşire, hastaya bazı kontrolleri yeniden kazandırarak (örn. fizik tedavisinin zamanına karar vermesine izin vererek) yardımcı olabilir.
  4. Spiritüel Distres: Bireyin yaşama anlam veren inanç ve değer sisteminde bir rahatsızlık yaşamasıdır. Nedenleri; terminal hastalık, ağrı, mahremiyetin olmaması olabilir. Hemşire, hastanın spiritüel ritüellerini yerine getirmesini cesaretlendirmeli ve olumsuz duygularını ifade ettiğinde ulaşılabilir ve istekli olmalıdır.
  5. Uyku Yoksunluğu Nedenleri: Sürekli bakım, vital bulgu takibi, monitör alarmları, gürültü, ışık, ağrı. Hemşirelik Girişimleri: 1) Sakin ve dinlendirici çevre sağlamak. 2) Işık ve gürültüyü engellemek. 3) Hastanın en az 1.5 saat bölünmeden uyumasını sağlamak. 4) Ağrıyı gidermek. 5) Rahat pozisyon vermek.
  6. YBS: Yoğun bakım ünitelerinde tedavi edilen hastalarda meydana gelen ve entelektüel fonksiyonlarda bozulmayı içeren akut beyin sendromudur. Faktörler: 1) Organik bir hasar. 2) Hastanın kişilik yapısı, yaşı ve emosyonel durumu. 3) Çevresel faktörler (izolasyon, uyku sapmaları).
  7. Deliryum: Akut başlangıçlı, gün içinde dalgalı seyir gösteren; bilişsel fonksiyonlarda bozulma, bilinç değişikliği, dikkat bozukluğu, psikomotor aktivitede artma/azalma ve uyku-uyanıklık döngüsünde bozulma ile karakterize geçici organik mental bir sendromdur.
  8. Deliryum Tipleri: Hiperaktif: Ajitasyon, huzursuzluk, saldırganlık. Hipoaktif: İçe kapanma, uyuşukluk, letarji. Mikst: Gün içinde her iki tipin de görülmesi. Hipoaktif deliryumun tanılaması zor olduğu için sıkça gözden kaçırılır ve mortalite oranı en yüksektir.
  9. I WATCH DEATH: Infections, Withdrawal, Acute metabolic, Trauma, CNS pathology, Hypoxia, Deficiencies, Endocrinopathies, Acute vascular, Toxins or drugs, Heavy metals.
  10. Nu-DESC: Beş bileşeni: 1) Oryantasyon Bozukluğu, 2) Uygunsuz Davranış, 3) Uygunsuz İletişim, 4) İllüzyon/Halüsinasyon, 5) Psikomotor Yavaşlama. Her madde 0-2 arası puanlanır. Toplam 2 puan ve üzeri deliryum olarak kabul edilir.
  11. ABCDEF Paketi: A: Ağrının Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimi. B: Spontan Uyanma ve Nefes Alma Denemeleri. C: Sedasyon ve Analjezinin Seçimi. D: Deliryum Değerlendirmesi, Önlenmesi ve Yönetimi. E: Erken Mobilizasyon ve Egzersiz. F: Aile İletişimi ve Katılımı.
  12. Hemşirelik Girişimleri: Bilişsel stimülasyon, işitme/görme optimizasyonu: Ortamda takvim, saat bulundurmak; hastanın gözlük veya işitme cihazını takmasını sağlamak; kişiselleştirilmiş müzik dinletmek. Uykuyu iyileştirmek: Gece loş ışıklandırma sağlamak, gürültüyü azaltmak, gündüz uyanık kalmasını teşvik etmek, göz maskesi/kulak tıkacı kullanmak.
  13. Güvenilir Araçlar: Yoğun Bakım için Konfüzyon Değerlendirme Yöntemi (CAM-ICU) ve Yoğun Bakım Deliryum Tarama Kontrol Listesi (ICDSC).
  14. Önerilen İlaç: Benzodiazepin yerine deksmedetomidin kullanımı önerilir. Çünkü deksmedetomidin deliryum riskini azaltır.

Bölüm 4: Çoklu Organ Yetmezlikleri (MODS)

  1. MODS Tanımı: Birden fazla organ ya da sistemin homeostatik fonksiyonlarını gerçekleştirememesi durumudur.
  2. Organ Yetmezliği Bulguları: Akciğer: 72 saatten fazla ventilatör gereksinimi. Kalp: Yüksek kardiyak dolum basıncına karşın perfüzyonun yetersiz olduğunun belirlenmesi. Böbrek: Sistolik kan basıncının 80 mmHg'dan düşük olması ve serum kreatinin düzeyinin 2 mg/dl ya da daha yüksek olması. Santral Sinir Sistemi: Glasgow Koma Skalasının 6'nın altında olması.
  3. "İki Aşamalı Model": Çoğul organ yetmezliği sendromu gelişiminde risk faktörlerinin belirlenmesinde kullanılır. İlk aşamada doku hasarının şiddeti, şok ya da iskeminin ciddiliği; ikinci aşamada ise ameliyat, yoğun kan transfüzyonu, hastane enfeksiyonları gibi sürdürülen etkenler ele alınır.
  4. SIRS Tanımı ve Kriterleri: Vücudun enfeksiyona veya enfeksiyon dışı bir hakarete verdiği sistemik inflamatuar yanıt. Kriterler: 1) Vücut sıcaklığı >38°C veya <36°C. 2) Kalp atım hızının >90/dk. 3) Solunum hızının >20/dk veya PaCO2 <32 mmHg. 4) Lökosit sayısının >12000/mm³ veya <4000/mm³ olması.
  5. MODS Fizyopatolojisi: İnflamasyon, koagülasyon ve fibrinoliz arasında karmaşık bir bağ vardır. Medyatörler aktive olur, vasküler permeabilite artar, protein ve ödem interstisyel alana sızar, bu da genel ödem ve koagülasyonun bozulmasıyla aktif hale gelir. Mikrovasküler tromboz, doku iskemisi ve organ hipoperfüzyonu gelişir.
  6. Primer vs Sekonder MODS: Primer MODS: Akut olarak erken dönemde organın kendisinde ortaya çıkan hasarla başlar (SIRS'i taklit eder ama nedeni belirgin değildir). Sekonder MODS: SIRS'in sepsis ve ilişkili sendromlar sonrası ortaya çıkar; travma, pankreatit, reperfüzyon hasarı gibi durumlar neden olabilir.
  7. Pulmoner ve Kardiyovasküler Etkiler: Pulmoner: İnflamatuar süreçte salınan medyatörler pulmoner damar yapısını etkiler, permeabilite artar, intravasküler alandan protein içeren sıvının pulmoner interstisyel alana geçmesine neden olur. Bu durum ARDS'ye yol açar. Kardiyovasküler: Miyokardiyal kasılma gücü hipoksi ve asidoz veya proinflamatuar sitokinler (TNF, IL-1) gibi faktörlerden etkilenerek sistolik ve diyastolik işlevler bozulur.
  8. Renal Yetmezlik Nedenleri: Sistemik hipotansiyon, renal vazokonstriksiyon, TNF-salımı ve nötrofillerin endotoksinler tarafından aktivasyonu gibi faktörler. Ayrıca sistolik basıncın 70 mmHg'nın altına düşmesi glomerüler filtrasyonun durmasına neden olur.
  9. Hematolojik Sistem ve DIC: Trombosit sayısında düşme ve lökositlerde toksik granülasyon olması ipuçlarıdır. Mikrovasküler yatakta tromboz ve fibrin oluşumu ile Damar İçi Koagülasyon (DIC) tablosu gelişir. Trombositlerin ve pıhtılaşma faktörlerinin tüketimi ile kanamalar gelişebilir.
  10. MODS Hemşirelik Bakım Amaçları: Monitörizasyon ve yakın izlem, yeterli doku perfüzyonu sürdürme, doku oksijenasyonunu sağlama, enfeksiyon gelişimini engelleme, beslenmeyi sürdürme/metabolik açıdan destekleme ve yeterlilik gelişen organ/sistemin uygun biçimde desteklenmesi.
  11. Respiratuar ve Nörolojik Hemşirelik Bakımı: Respiratuar: Hastanın solunumu her 1-2 saatte değerlendirilir, O2 desteği sağlanır (SaO2 >90 olmalı), airway, entübasyon malzemeleri ve mekanik ventilatör hazırlanmalı. Nörolojik: Her saat nörolojik değerlendirme yapılır, nörolojik değişiklikler kaydedilir, serebral kan akımı artırılır ve sekonder doku iskemisi engellenir.
  12. Enfeksiyonu Önleme: Hastane enfeksiyon riskini en aza indirgemek; özellikle invaziv girişimler (IV kateter, kapalı drenaj sistemleri) sırasında aseptik tekniğe uymak; tek kullanımlık malzemeleri tekrar kullanmamak; hasta bakımında el yıkamaya özen göstermek; kan, kültür gibi örnekleri alırken steril tekniği korumak.