3. KLASİK TEST
1. Bölüm: Boşluk Doldurma Soruları (Terminoloji ve Süreç Odaklı Değerlendirme)
Aşağıdaki soruları, verilen anahtar kelimeleri kullanarak tamamlayınız:
İn Vitro Fertilizasyon (IVF), Oosit Aspirasyonu (OPU), İntra Uterin İnseminasyon (IUI), Assisted Hatching, Embriyo Transferi (ET)
- İnfertilite tedavisinde birinci basamak tedavi olarak kabul edilen __________, ovulasyon zamanında laboratuvarda özel aşamalardan (yıkama ve hazırlık) geçirilmiş spermlerin katater aracılığıyla doğrudan uterus içine enjekte edilmesi işlemidir.
- Temel prensibi oosit ve spermin laboratuvar ortamında bir tüp içinde bir araya getirilerek fertilizasyonun kendiliğinden gerçekleşmesini beklemek olan yönteme __________ denir.
- OI ve IUI dışındaki tekniklerde, follikül gelişimini takiben ovülasyon gerçekleşmeden hemen önce oositin overden doğrudan alınması işlemine __________ adı verilir.
- Fertilizasyon aşaması tamamlandıktan sonra laboratuvarda gelişimini sürdüren embriyonun/embriyoların ana rahmine yerleştirilmesi süreci __________ olarak tanımlanır.
- Blastokistin zona pellisudadan dışarı çıkmasını kolaylaştırarak implantasyon (yuvalanma) oranını artırmayı hedefleyen tekniğe __________ denir.
2. Bölüm: Doğru / Yanlış Soruları (Endikasyonlar ve Klinik Yaklaşımlar)
Aşağıdaki ifadelerin yanına, kaynak bilgilerine dayanarak Doğru (D) veya Yanlış (Y) yazınız:
- [ ] İntra Uterin İnseminasyon (IUI) uygulamasında spermler, enfeksiyon ve uterus kontraksiyonu riskini azaltmak için laboratuvarda özel aşamalardan geçirilmeden doğrudan uterusa verilir.
- [ ] IVF uygulaması için Fallop tüplerinin her ikisinin de tıkalı olması veya cerrahi olarak çıkarılmış olması temel bir endikasyondur.
- [ ] Yardımcı üreme tekniklerinin tamamında, birden fazla follikül geliştirmek amacıyla kontrollü overyan hiperstimülasyon uygulanır.
- [ ] Pelvik enfeksiyon, uterus kontraksiyonlarında artış ve antisperm antikorlarında artış, IUI uygulamasının literatürde tanımlanan olası yan etkileri arasındadır.
- [ ] Türkiye’de modern yardımcı üreme tekniklerinin gelişim sürecinde ilk IVF bebeği 1988 yılında dünyaya gelmiştir.
- [ ] IVF sürecinde hemşirenin tıbbi bakım rolü kapsamında folikül büyümesini izlemek için düzenli vajinal USG taraması ve hormon takibi yapılır.
- [ ] Assisted Hatching tekniği; ileri anne yaşı, zona kalınlığının fazla olması veya tekrarlayan IVF başarısızlığı olan olgularda implantasyon şansını artırmak için tercih edilir.
3. Bölüm: Eşleştirme Soruları (Cerrahi Sperm Elde Etme ve İleri Teknikler)
Aşağıdaki teknikleri (Sol), kaynak metindeki tanımlarıyla (Sağ) eşleştiriniz:
| Teknik | Tanım |
| 1. PESA | A. Oosit ve hazırlanan spermlerin laparoskopi ile fallop tüplerinin ampulla-istmik bölgesine enjekte edilmesidir. |
| 2. TESE | B. Şiddetli erkek faktörü varlığında, spermin mikropipetle doğrudan oosit sitoplazmasına enjekte edilmesidir. |
| 3. GIFT | C. İnce bir iğne ile skrotumdan epididimise girilerek yapılan aspirasyon işlemidir. |
| 4. Assisted Hatching | D. Blastokistin zona pellisudadan dışarı çıkmasını (hatching) ve rahme tutunmasını kolaylaştıran tekniktir. |
| 5. ICSI | E. Epididimiste sperm bulunmadığı durumlarda testis dokusundan biyopsi ile sperm çıkarılmasıdır. |
4. Bölüm: Hemşirelik Rolleri ve Sorumlulukları (Profesyonel Yaklaşım Analizi)
Aşağıdaki soruları klinik hemşirelik rollerini ve profesyonel sorumlulukları dikkate alarak yanıtlayınız:
- Senaryo Analizi: YÜT denemesi başarısız olan bir çiftte; depresyon, üzüntü, kızgınlık ve benlik saygısı kaybı gibi duygular gözlenmektedir. Hemşire, "Psikolojik Destek Rolü" kapsamında bu çifte yaklaşımında hangi temel tutumları sergilemelidir?
- Rol Tanımı: Hemşirenin "Danışman ve Hasta Hakları Savunucusu" rolü kapsamında etkili bir danışmanlık yapabilmesi için kaynak metinde vurgulanan iletişim becerileri nelerdir? Hastanın karar sürecine katılımını nasıl destekler?
- Klinik Uygulama: Hemşirenin "Tıbbi Bakım Rolü" içerisinde yer alan, özellikle IUI ve IVF süreçlerinde gerçekleştirdiği spesifik klinik görevlerden en az üçünü yazınız.
5. Bölüm: Cevap Anahtarı (Öğrenme Doğrulaması)
1. Bölüm: Boşluk Doldurma
- İntra Uterin İnseminasyon (IUI)
- İn Vitro Fertilizasyon (IVF)
- Oosit Aspirasyonu (OPU)
- Embriyo Transferi (ET)
- Assisted Hatching
2. Bölüm: Doğru / Yanlış
- Y (IUI'da spermler mutlaka özel aşamalardan geçirilip hazırlanır; bu işlem riskleri azaltır.)
- D
- D
- D
- D
- D
- D
3. Bölüm: Eşleştirme
1-C (PESA - Skrotumdan iğne ile aspirasyon) 2-E (TESE - Testis dokusundan biyopsi/ekstraksiyon) 3-A (GIFT - Gametlerin tüplere transferi) 4-D (Assisted Hatching - Zona pellucida müdahalesi) 5-B (ICSI - İntrasitoplazmik sperm enjeksiyonu)
4. Bölüm: Hemşirelik Rolleri ve Sorumlulukları
- Yanıt: Hemşire çiftin rahatlamasını ve süreci sağlıklı geçirmesini sağlamalıdır. Duygularını ifade etmelerine izin vermeli, empati göstermeli ve stresle başa çıkmalarına yardımcı olacak destekleyici bir çevre oluşturmalıdır.
- Yanıt: Etkili danışmanlık için hastanın bireysel deneyimlerini bilmeli; aktif dinleme yapmalı, hastanın gereksinimlerini hissetmeli (gereksinimleri hissetme), sevgi, empati ve anlayış göstermelidir. Hastanın tedavisi hakkında bilinçli karar alabilmesi için sürece aktif katılımını desteklemelidir.
- Yanıt: Kan alma, vajinal USG taraması yapma, hCG enjeksiyonu uygulaması ve follikül büyümesinin USG ile izlenmesi gibi görevleri yerine getirmelidir.