Ventilatör Desteğinde Olan Yenidoğanın Hemşirelik Bakımı

Yenidoğan Bebeklerde Solunum Sıkıntısına Yol Açan Nedenler

Aşağıdaki tablo, yenidoğanlarda solunum sıkıntısına yol açabilen çeşitli patolojileri ve durumları özetlemektedir.

Kategori	Nedenler
Hava yolunu ilgilendiren patolojiler	Burun tıkanıklığı, koanal atrezi, mikrognati, Pierre-Robin sekansı, makroglossi, üst hava yollarının konjenital tıkanıklıkları (laringeal ya da trakeal atrezi), subglottik stenoz, laringeal kist veya web, hava yolunda hemanjiyom ya da papillomlar, laringomalazi, trakeobronkomalazi, trakeo-özefageal fistül, trakeoözefageal halkalar, boyundaki kitlelerin dışarıdan basısı.
Akciğere ait patolojiler	Respiratuvar distres sendromu, yenidoğanın geçici takipnesi, neonatal pnömoni, pnömotoraks, yenidoğanın persistan pulmoner hipertansiyonu, plevral efüzyon, pulmoner kanama, bronkopulmoner sekestrasyon, bronkojenik kist, konjenital kistik adenomatöz malformasyon, pulmoner hipoplazi, konjenital lober amfizem, pulmoner alveolar proteinozis, alveolekapiller displazi, konjenital pulmoner lenfanjiyektazi, surfaktan protein yetersizliği.
Kardiyovasküler nedenler	Konjenital kalp hastalıkları, neonatal kardiyomiyopati, perikardiyal efüzyon veya kardiyak tamponad, kardiyak fonksiyonları bozan fetal aritmi, yüksek debili kalp yetmezliği.
Toraksa ait nedenler	Pnömomediastinum, göğüs duvarı deformiteleri, kitle, iskelet displazileri, diyafragma hernisi veya paralizisi.
Nöromuskuler nedenler	Santral sinir sistemi hasarı, hipoksik iskemik ensefalopati, serebral malformasyonlar, kromozomal anomaliler, ilaçlar, konjenital TORCH enfeksiyonları, menenjit, artrogripozis, konvulziyonla seyreden durumlar, obstrüktif hidrosefali, konjenital miyotonik distrofi, neonatal miyastenia gravis, spinal muskuler atrofi, spinal kord incinmesi.
Diğer nedenler	Sepsis, hipoglisemi, metabolik asidoz, hipotermi, hipertermi, hidrops fetalis, doğumsal metabolik hastalık, hipermagnezemi, hiponatremi, hipernatremi, ağır hemolitik hastalık, anemi, polisitemi.

Doğum Odasında Solunum Sıkıntısına Yaklaşım

Solunum sıkıntısı olan yenidoğana doğum odasındaki yaklaşım algoritması şu adımları içerir:

İlk Değerlendirme: Nabız oksimetre ile solunum sayısı ve SpO₂ (Oksijen saturasyonu) değerlendirilir.
Müdahale Başlatma:
- Eğer solunum sayısı > 60/dk ise CPAP (Sürekli pozitif hava yolu basıncı) uygulanır.
- Eğer solunum sayısı ≤ 60/dk ancak SpO₂ < %90 ise yine CPAP uygulanır.
- Eğer SpO₂ ≥ %90 ise olağan bakım yeterlidir.
İleri Destek:
- CPAP sonrası SpO₂ hala < %90 ise O₂ desteği başlanır.
- O₂ desteğine rağmen solunum desteği gereksinimi devam ediyorsa ileri tetkikler (Akciğer grafisi, kan gazı, tam kan sayımı, kan kültürü) planlanır. Sepsis riski varsa Ampisilin + Gentamisin başlanır.
Tanısal Değerlendirme:
- Akciğer Grafisi (AC):
  - Anormal Bulgular:
    - Bilateral perihiler lineer çizgilenme varsa YGT (Yenidoğanın geçici takipnesi) düşünülür.
    - İnfiltratif bir görünüm varsa Pnömoni veya MAS (Mekonyum aspirasyon sendromu) düşünülür.
    - Diğer anormal bulgular KDH (Konjenital diyafragma hernisi), ARDS (Akut respiratuvar distres sendromu) veya Genetik Surfaktan Bozukluklarına işaret edebilir.
  - Normal Bulgular: Akciğer grafisi normal ise EKO (Ekokardiyografi) yapılır. Konjenital kalp hastalığı veya PPHN (Yenidoğanın persistan pulmoner hipertansiyonu) araştırılır.

Mekanik Ventilasyon ve Entübasyon

Temel İlkeler

Mekanik ventilasyon, invaziv (entübasyon ile) veya non-invaziv (maske veya nazal kanül ile) olabilir.
Entübasyon yapıldığında mekanik ventilasyon desteği gereklidir.
Ancak her mekanik ventilasyon desteği için entübasyon gerekli değildir.

Mekanik Ventilasyon Endikasyonları

Yenidoğanlarda mekanik ventilasyon gerektiren başlıca durumlar şunlardır:

Hipoksi (dokulara yetersiz oksijen gitmesi)
Hiperkapni (kanda karbondioksit seviyesinin yükselmesi)
MAS (Mekonyum Aspirasyon Sendromu)
ARDS-RDS (Akut/Respiratuvar Distres Sendromu)
Aspirasyon

Ventilatör Desteğindeki Yenidoğanın Hemşirelik Bakımı

Ventilatördeki yenidoğanın bakımı, birçok kritik bileşeni içerir.

Yenidoğan Hemşiresinin Rolü

Hemşire, bakım sürecinin merkezindedir ve şu temel görevleri üstlenir:

Değerlendirme (Assessment): Bebeğin durumunu sürekli olarak değerlendirmek.
İzlem (Monitoring): Yaşamsal belirtileri ve ventilatör parametrelerini takip etmek.
Rutin Bakım (Routine Care): Günlük bakım ihtiyaçlarını karşılamak.
Anormalliklerin Tespiti (Identification of Abnormalities): Normalden sapmaları erken fark etmek ve müdahale etmek.

Bakımın Temel Alanları

Hava yolu güvenliğinin sağlanması: Endotrakeal tüpün yerinin ve güvenliğinin kontrolü.
Aspirasyon: Hava yolunu sekresyonlardan temizlemek.
Nemlendirme ve ısıtma: Solunan havanın uygun sıcaklık ve nemde olmasını sağlamak.
Cilt bakımı: Bası yaralarını ve cilt bütünlüğünün bozulmasını önlemek.
Ağrı yönetimi: Bebeğin ağrısını değerlendirmek ve yönetmek.
Beslenme desteği: Yeterli ve uygun beslenmeyi sağlamak.
Ventilatör ilişkili pnömoniden korunma (VİP): Enfeksiyon riskini en aza indirecek önlemleri almak.

Online Notepad

Ücretsiz Online Not Defteri