notum.
Tabii! Aşağıda Yönetim ve Organizasyon dersi için kapsamlı ve detaylı bir final konu anlatımı bulacaksın. Bu özet, genellikle üniversitelerin İşletme, İktisat, Kamu Yönetimi gibi bölümlerinde okutulan Yönetim ve Organizasyon dersi müfredatına uygundur.
📘 YÖNETİM VE ORGANİZASYON DERSİ – FİNAL KONU ANLATIMI
🔹 1. YÖNETİM KAVRAMI
✅ Tanım:
Yönetim, örgütsel hedeflere ulaşmak için insan, para, malzeme, bilgi ve zaman gibi kaynakların planlanması, örgütlenmesi, yönlendirilmesi, eş güdümlemesi ve denetlenmesi sürecidir.
✅ Yönetim Süreci Fonksiyonları (Klasik Yönetim Fonksiyonları):
Planlama (Planning):
Hedeflerin belirlenmesi
Strateji geliştirme
Alternatiflerin değerlendirilmesi
Örgütleme (Organizing):
İş bölümü
Yetki ve sorumluluk dağılımı
Organizasyon yapısının kurulması
Yöneltme (Directing):
Liderlik
Motivasyon
İletişim
Koordinasyon (Coordinating):
Faaliyetlerin uyumlu hâle getirilmesi
Denetim (Controlling):
Performans ölçümü
Sapmaların tespiti ve düzeltici önlemler
🔹 2. YÖNETİM DÜZEYLERİ VE ROLLERİ
✅ Yönetim Düzeyleri:
Üst Yönetim: Stratejik kararlar alır.
Orta Kademe Yönetim: Stratejik kararları uygulamaya koyar.
Alt Kademe Yönetim: Günlük operasyonları yürütür.
✅ Mintzberg’e Göre Yönetsel Roller:
Kişilerarası Roller: Lider, sembolik lider, bağlantı kurucu
Bilgiye Dayalı Roller: Gözlemci, yayımcı, sözcü
Karar Verme Rolleri: Girişimci, kaynak dağıtıcı, müzakereci
🔹 3. YÖNETİM DÜŞÜNCESİNİN GELİŞİMİ
✅ Klasik Yaklaşımlar:
Bilimsel Yönetim (Frederick Taylor):
İş verimliliğini artırma
Standart iş yöntemleri
İş bölümü
Yönetim Süreci Yaklaşımı (Henri Fayol):
Yönetim ilkeleri (örneğin: disiplin, otorite, adalet)
14 temel yönetim ilkesi
Bürokratik Yönetim (Max Weber):
Hiyerarşik yapı
Yazılı kurallar
Uzmanlaşma
✅ Neo-Klasik Yaklaşımlar:
İnsan İlişkileri Yaklaşımı (Elton Mayo – Hawthorne Deneyleri):
Çalışan memnuniyeti ve verimlilik ilişkisi
Sosyal ihtiyaçların önemi
Davranışsal Yaklaşım:
Psikoloji ve sosyoloji temelli
Liderlik, motivasyon ve örgütsel davranış vurgusu
✅ Modern Yaklaşımlar:
Sistem Yaklaşımı:
Örgütler açık sistemlerdir (çevre ile etkileşim)
Durumsallık Yaklaşımı:
“Tek doğru yönetim yoktur”; durumlara göre değişir
Yalın Yönetim, Toplam Kalite Yönetimi (TKY), Öğrenen Örgütler
🔹 4. ORGANİZASYON KAVRAMI
✅ Tanım:
Organizasyon, belirli hedeflere ulaşmak için insanların bir araya geldiği, iş bölümü ve koordinasyonun bulunduğu yapıdır.
✅ Organizasyon Yapı Türleri:
Fonksiyonel Yapı: Benzer işleri yapanlar bir arada
Bölgesel Yapı: Coğrafi bölgelere göre
Ürün Temelli Yapı: Ürün veya hizmete göre
Matris Yapı: Çift otorite (karma)
Proje Bazlı Yapı: Geçici ekiplerle proje odaklı
Ağ Yapısı: Esnek, dış kaynaklarla çalışılan
🔹 5. LİDERLİK ve YÖNETİCİLİK
✅ Liderlik:
Vizyon belirleme
İlham verme
Takipçi yaratma
✅ Yöneticilik:
Mevcut işleri sürdürme
Düzen kurma
Kontrol sağlama
✅ Liderlik Teorileri:
Özellikler Teorisi
Davranışsal Teoriler (Ohio ve Michigan Çalışmaları)
Durumsal Teoriler (Hersey-Blanchard, Fiedler)
Modern Teoriler (Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik)
🔹 6. MOTİVASYON
✅ Temel Motivasyon Teorileri:
Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi
Herzberg’in Çift Faktör Teorisi (Hijyen ve Motivatörler)
McClelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi
Beklenti Teorisi (Vroom)
Adalet Teorisi (Adams)
🔹 7. KARAR VERME
✅ Karar Türleri:
Rutin – Programlanmış kararlar
Rutin olmayan – Stratejik kararlar
✅ Karar Süreci:
Sorunun tanımlanması
Alternatiflerin belirlenmesi
Alternatiflerin değerlendirilmesi
En uygun alternatifin seçilmesi
Uygulama
Geri bildirim ve kontrol
🔹 8. İLETİŞİM ve ÇATIŞMA YÖNETİMİ
✅ Örgütsel İletişim:
Yönetsel iletişim, resmi ve gayri resmi iletişim
Yatay ve dikey iletişim
✅ Çatışma Yönetimi Stratejileri:
Kaçınma
Uzlaşma
Rekabet
İş birliği
Yumuşatma
🔹 9. ÖRGÜTSEL DEĞİŞİM ve GELİŞİM
✅ Değişim Yönetimi:
Değişime direnç nedenleri: alışkanlıklar, güven eksikliği, ekonomik korkular
Lewin’in Değişim Modeli: Çözme – Değiştirme – Pekiştirme
✅ Örgütsel Gelişim:
Sürekli iyileştirme, TKY, yeniden yapılanma, öğrenen örgüt
İstersen bu konulara test soruları, çıkmış sorular, ya da kavram haritaları da ekleyebilirim. Hangi konularda derinlemesine çalışmak istersen ona göre detayları artırabiliriz.