Online Notepad

Temel Kavramlar ve Tanımlar

• İdeal Yaklaşım: Yoğun bakım ihtiyacı olabilecek bebeklerin, ileri seviye hastanelere anne karnında (in utero) transfer edilmesidir. "En iyi nakil küvözünün uterus olduğu bilinir."
• Yenidoğan Nakli: Hasta yenidoğanın, yoğun bakım donanımlı bir ambulans ve eğitimli bir nakil ekibi ile üst seviye (genellikle III.-IV. seviye) bir merkeze taşınmasıdır.
• Geri Nakil: İleri yoğun bakım ihtiyacı kalmayan bebeklerin, alt düzeydeki hastanelere nakledilmesidir.
• Nakil Türleri:
  • Hastane İçi Nakil: Bebeğin görüntüleme, invazif girişimler veya konsültasyon gibi nedenlerle hastane içinde bir birimden diğerine taşınmasıdır.
  • Hastaneler Arası Nakil: Bebeğin kara veya hava ambulansları kullanılarak şehir içi, şehirlerarası veya ülkelerarası başka bir kuruma taşınmasıdır.

Nakil Ekibi ve Malzemeleri

• Nakil Ekibi:
  • İdare ve Koordinasyon: Tıbbi direktör, bölgesel idareci, konsültan yenidoğan uzmanı.
  • Uygulama Ekibi: Doktor (yenidoğan uzmanı, pediatrist, asistan vb.), yardımcı sağlık personeli (hemşire, ATT, paramedik), teknik personel ve şoför.
• Nakil Malzemeleri:
  • Yenidoğan Ambulansı: YYBÜ'ye benzer donanımda, nakil küvözü ve diğer ekipmanların sabitlendiği, çevre şartlarının (soğuk, gürültü, titreşim) kontrol altında tutulduğu araçtır.
  • Nakil Küvözü: Ventilatör, monitör, pompa takılabilen, çift cidarlı, hafif, bebeğe kolay ulaşım sağlayan ve güç kaynaklarıyla uyumlu küvöz.
  • Nakil Çantası: Gerekli tıbbi malzemeleri içeren, her nakil sonrası kontrol edilmesi gereken çanta.
  • İlaç Çantası: Stabilizasyon ve resüsitasyon için gerekli ilaçları içeren çanta.

--------------------------------------------------------------------------------

Nakil Endikasyonları ve Kontrendikasyonları

3. ve 4. Seviye YYBÜ İçin Nakil Endikasyonları

• Çok düşük (<1500 g) ve aşırı düşük (<1000 g) doğum ağırlıklı bebekler
• İleri prematürite (<30. gebelik haftası)
• Yardımcı solunum desteği gerektiren ağır solunum yetersizliği
• Pozitif basınçlı ventilasyon gerektiren apne
• Kan değişimi gerektiren sarılık
• Orta/ağır hipoksik iskemik ensefalopati (medikal hipotermi + aEEG takibi)
• Multiorgan yetersizliği
• Major cerrahi gereksinimi (doğumsal diyafragma hernisi, gastroşizis vb.)
• Kalp yetersizliği veya semptomatik aritmi
• Transfüzyon gerektiren aktif kanama
  1. seviyede takibi uygun olmayan kompleks vakalar (metabolik hastalık, ağır elektrolit bozuklukları vb.)
• Retinopati muayenesi/tedavisi veya ileri tetkik gereksinimi

2. Seviye YYBÜ İçin Nakil Endikasyonları

• Düşük doğum tartılı bebekler (1500-2500g)
• 32-36. gebelik haftalık prematüre bebekler
• Oksijen tedavisine rağmen ısrar eden siyanoz
• Kısa süreli entübasyon ve yardımcı solunum desteği gereksinimi
• Konvülziyon (nöbet aktivitesi)
• Sistemik enfeksiyon (sepsis)
• Kanama şüphesi ve kontrolü
• Tedaviye yanıtsız hipoglisemi
• Minör cerrahi girişim gerekliliği
• Konjenital kalp hastalığı (şüpheli veya tanılı)
• Metabolik hastalık şüphesi, elektrolit bozukluğu, hafif HIE
• Anemi ve polisitemi (Hct > %65, asemptomatik)
• Minör konjenital malformasyonlar

Neonatal Nakil Kontrendikasyonları

• Yaşamla bağdaşmayan konjenital anomaliler
• Viyabilitesi olmayan immatür bebekler (<400 g ve <23. gebelik haftası)
• Stabilize edilemeyen, canlandırmaya yanıt vermeyen ve nakilde kaybedileceği öngörülen bebekler
• Personel, araç, tıbbi cihaz ve malzeme açısından nakil koşullarının uygunsuz olması

--------------------------------------------------------------------------------

Nakil İdaresi ve Organizasyon Sistemleri

1. Bölgesel Acil Tıbbi Servis (Üç Yönlü): 112 gibi merkezi bir çağrı sistemi kullanılır.
   • Telefon Çağrı (On-Call) Sistemi: Rastgele ekiplerle taşıma yapılır.
     • Dezavantajları: Ekiplerin deneyimsiz olması, yanlış yönlendirme, yer bulma zorluğu, yüksek komplikasyon oranı, sorumluluk sorunları.
   • Eğitimli Ekipler (Dedicated Team) Sistemi: Özel eğitimli ekiplerle taşıma yapılır.
     • Avantajları: Deneyimli ekip, özel donanımlı ambulans, düşük komplikasyon riski, daha iyi iletişim ve koordinasyon.
     • Dezavantajları: Ekip kurma zorluğu, tüm nakillere yetişememe riski, iş gücü kaybı potansiyeli.
2. Yenidoğanı Kabul Eden Merkez (Çift Yönlü): Alıcı hastanenin ekibi, bebeği alıp kendi merkezine getirir.
   • Avantajları: Profesyonel ekip, düşük komplikasyon, iyi iletişim.
   • Dezavantajları: Ekibin toplanmasında ve nakilde gecikme riski, özel ambulans gerekliliği.
3. Hastayı Gönderen Hastane (Tek Yönlü): Sevk eden hastane nakli kendi imkanlarıyla gerçekleştirir.
4. Özel Nakil Sistemleri: Özel sektör taşıyıcıları tarafından yapılan nakillerdir.

--------------------------------------------------------------------------------

Nakil Ekibi, Araç ve Gereçler

Nakil Personeli (Tercih Sırasına Göre)

• Doktor: Yenidoğan uzmanı > Çocuk sağlığı uzmanı > Yenidoğan yan dal asistanı > Çocuk sağlığı asistanı > Pratisyen doktor.
• Yardımcı Sağlık Personeli: Nakil hemşiresi > YYBÜ hemşiresi > ATT veya paramedik.
• Diğer: Solunum terapisti, teknik personel, şoför.

ÖNEMLİ KURAL: NAKLEDİLEN BEBEK, ACİL BİRİMİNE DEĞİL MUTLAKA YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNE GETİRİLMELİDİR.

Nakil Araç ve Gereçleri

Nakilde Kullanılan İlaçlar

• İntravenöz Sıvılar: %5, %10, %20 Dextroz, SF, Albümin
• İnotropik İlaçlar: Dopamin, dobutamin, adrenalin, noradrenalin
• Kod İlaçları: Sodyum bikarbonat, nalokson, lidokain, atropin, kalsiyum glukonat vb.
• Sedatif-Analjezikler: Fentanil, midazolam, ketamin
• Diğer: Antibiyotikler, Prostaglandinler (Surfaktan), Antikonvülzanlar, Diüretikler, Steroidler vb.

Hava Taşımacılığına Özel Önlemler

• Gaz Dağılımına Yönelik: Kusma riski varsa nazogastrik/orogastrik tüp ucu açık bırakılmalı, endotrakeal tüp kaf basıncı monitörize edilmeli, pnömotoraks gibi durumlarda alçak irtifada uçulmalıdır.
• PO₂ Azalmasına Yönelik: Nakil öncesi optimal oksijenizasyon sağlanmalı, yolda transkutan oksijen satürasyonu monitörize edilmeli, FiO₂ yüksekliğe göre formülle ayarlanmalıdır: [FiO2 x BP1] / BP2 = Gerekli FiO2

--------------------------------------------------------------------------------

Nakil Öncesi ve Sırasında Stabilizasyon

Nakil Öncesi Stabilizasyon Kriterleri

Nakil Sırasındaki Riskler (5H) ve Önlemler

--------------------------------------------------------------------------------

TRIPS Skoru (Fizyolojik Stabilite Risk İndeksi)

Bu skor, nakil sırasındaki mortalite riskini değerlendirmek için kullanılır. Yüksek puan, yüksek risk anlamına gelir.