11. Yenidoğan Transportu Sınav Özeti

İdeal Yaklaşım: Yoğun bakım ihtiyacı olabilecek bebeklerin, ileri seviye bir hastaneye anne karnında (in utero) transfer edilmesidir. En iyi nakil küvözü uterus olarak kabul edilir.
Yenidoğan Nakli: Hasta bir yenidoğanın, yoğun bakım donanımlı bir ambulans ve eğitimli bir nakil ekibi ile üst seviye bir merkeze (genellikle III.-IV. seviye) taşınmasıdır.
Geri Nakil: İleri yoğun bakım gereksinimi kalmayan bebeklerin alt düzeydeki hastanelere nakledilmesidir.
Hastane İçi Nakil: Bebeğin görüntüleme, invazif girişim veya konsültasyon gibi nedenlerle hastane içinde bir birimden diğerine nakledilmesidir.
Hastaneler Arası Nakil: Yenidoğanın kara veya hava ambulansları kullanılarak şehir içi, şehirlerarası veya ülkelerarası başka bir kuruma nakledilmesidir.

Nakil Ekibi: Süreci koordine eden tıbbi direktör, idareci, konsültan yenidoğan uzmanı ile nakli gerçekleştiren doktor (yenidoğan uzmanı, pediatrist, asistan vb.), yardımcı sağlık personeli (hemşire, ATT, paramedik), teknik personel ve şoförden oluşur.
Yenidoğan Ambulansı: Soğuk, gürültü, titreşim ve enfeksiyon riskini azaltan, temel yaşam desteği sağlayabilecek donanıma sahip, ekipmanların sabitlendiği özel taşıtlardır.
Nakil Küvözü: Ventilatör, monitör ve pompaların monte edilebildiği, çift cidarlı, hafif ve bebeğe kolay ulaşım sağlayan, güç kaynaklarıyla uyumlu küvözlerdir.
Nakil Çantası: Nakil sırasında gerekli malzemeleri içeren, her nakil sonrası kontrol edilmesi gereken çantadır.
İlaç Çantası: Stabilizasyon ve resüsitasyon için gerekli ilaçları içeren taşınabilir çantadır.

Yaşamla bağdaşmayan konjenital anomaliler.
Viyabilitesi olmayan immatür bebekler (<400 g ve <23. gebelik haftası).
Stabilize edilemeyen, canlandırmaya cevap vermeyen ve nakil sırasında kaybedileceği öngörülen bebekler.
Personel, araç, tıbbi cihaz ve malzeme açısından nakil koşullarının uygunsuz olması.

Bölgesel Acil Tıbbi Servis (Üç Yönlü):
- Telefon Çağrı (On-Call) Sistemi: Acil merkeze (112) çağrı yapılır. Rastgele ekiplerle taşıma yapılır. Komplikasyonlar sık, iletişim zayıftır.
- Eğitimli Ekipler Sistemi: Özel eğitimli ve donanımlı ekiplerle taşıma yapılır. Komplikasyon riski daha düşüktür ancak ekip kurma zorluğu ve iş gücü kaybı gibi dezavantajları vardır.
Yenidoğanı Kabul Eden Merkez (Çift Yönlü): Kabul eden hastane kendi eğitimli ekibini göndererek hastayı alır. Profesyonel bir nakil olsa da ekibin toplanmasında ve nakilde gecikme yaşanabilir.
Hastayı Gönderen Hastane (Tek Yönlü): Sevk eden hastane kendi imkanlarıyla bebeği nakleder.
Özel Nakil Sistemleri: Özel sektör taşıyıcıları tarafından gerçekleştirilir.

Doktor (Tercih Sırasıyla): Yenidoğan uzmanı, Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı, Yenidoğan yan dal asistanı, Çocuk sağlığı ve hastalıkları asistanı, Pratisyen doktor.
Yardımcı Sağlık Personeli (Tercih Sırasıyla): Nakil hemşiresi, YYBÜ hemşiresi, ATT veya paramedik.
Ayrıca solunum terapisti, teknik personel ve şoför de ekipte yer alır.
ÖNEMLİ KURAL: Nakledilen bebek, acil birimine değil, mutlaka Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesine getirilmelidir.

Gaz Dağılımına Yönelik: Kusma riski olan bebeklere orogastrik tüp takılmalı, kaf basıncı monitörize edilmeli, göğüs tüpü bulundurulmalı, gaz hapsi olan hastalarda alçak irtifada uçulmalıdır.
PO₂ Azalmasına Yönelik: Nakil öncesi optimal oksijenizasyon sağlanmalı, yolda transkutan oksijen satürasyonu monitörize edilmeli ve gerektiğinde FiO₂ artırılmalıdır. Yüksekliğe göre FiO₂ ayarlaması için özel denklem kullanılabilir.

Termoregülasyon: Vücut ısısı 36.5-37.5 °C arasında tutulmalıdır.
Solunum: Spontan solunum 40-60/dakika olmalı veya etkin ventilasyon sağlanmalıdır.
Oksijenizasyon: Hedef oksijen satürasyonu %90-94 olmalıdır.
Dolaşım: Kapiller dolum süresi <3 sn, kalp hızı 120-160 atım/dakika olmalı, kan basıncı normal sınırlarda tutulmalıdır.
Sıvı: En az bir damar yolu açık olmalıdır.
Metabolik Durum: Asidozdan korunmalı (pH >7.25-7.40), kan şekeri >40-50 mg/dl olmalıdır.
Doğrulama ve Onam: Kimlik doğrulanmalı ve "Aydınlatılmış Onam ve Rıza Belgesi" doldurulmalıdır.
Aile: Aile bilgilendirilmeli ve duygusal destek sağlanmalıdır.

HİPOTERMİ (Vücut ısısı <36°C): Ambulans ve küvöz ısısı ayarlanmalı, <1000 g bebekler plastik torba içinde taşınmalı, kanguru yöntemi alternatif olabilir.
HİPOGLİSEMİ (KŞ <40-50 mg/dL): Anne sütü ile beslenme veya intravenöz dekstroz infüzyonu uygulanmalıdır.
HİPOTANSİYON (Sistemik kan basıncı <2SD): Uygun sıvı tedavisi ve inotrop ilaçlar kullanılmalıdır.
HİPOKSİ / HİPEROKSİ: SpO₂ düzeyleri %90-94 arasında tutulmalı ve dalgalanmalardan kaçınılmalıdır.
HİPERKARBİ / HİPOKARBİ: Kan gazı değerlerine göre mekanik ventilasyon ayarları düzenlenmelidir.

Bu skor, yenidoğanın fizyolojik durumunu değerlendirerek nakil sırasındaki riskleri öngörmeye yarar. Dört ana değişkene dayanır:

Online Notepad