AİLE SAĞLIĞI

Aile Sağlığı

Aile Kavramı ve Tanımları

  • Sosyolojik Tanım: Kuşak ilişkilerine göre ana, baba ve çocuktan meydana gelen grup. En az iki neslin bir arada bulunduğu, kan bağıyla karakterize edilen küçük bir sosyal örgüt.
  • İşlevsel Tanım: Biyolojik ilişkilerle insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin ilk başladığı toplumsal birim.
  • Kapsamlı Tanım: Toplumun temelini oluşturan; biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal ve hukuksal yönleri bulunan; ana-baba, çocuklar ve diğer akrabalardan oluşan sosyal bir kurum.

Ailenin Evrensel Özellikleri

  1. Her aile küçük bir sosyal sistemdir.
  2. Her ailenin kendi kültürel değerleri ve ilkeleri vardır.
  3. Her ailenin bir yapısı vardır.
  4. Her ailenin temel fonksiyonları vardır.
  5. Her aile yaşam döngüsündeki evreler boyunca hareket eder.

Aile Fonksiyonu

  • Tanım: Ailenin amaçlarına ulaşmak için kullandığı süreçler; aile üyelerinin ve ailenin genel gereksinimlerinin karşılandığı aktiviteler ve davranışlardır.
  • İçerdiği Süreçler:
    • İletişim
    • Amaç oluşturma
    • Çatışma çözümü
    • Beslenme
    • İç ve dış kaynakların kullanımı
  • Karşıladığı İhtiyaçlar:
    • Neslin devamlılığı (çocuk yapma)
    • Sağlığı koruma
    • Eğitim-öğretim
    • Emosyonel (duygusal) destek
    • Ekonomik destek
    • Güvenlik
    • Sosyalleşme

Sağlıklı Ailenin Özellikleri

  1. Üyeler arasında kolaylaştırıcı bir etkileşim süreci yaratmak.
  2. Üyelerin bireysel gelişimini artırmak.
  3. Rol ilişkilerini etkili bir şekilde yapılandırmak.
  4. Problemlerle aktif olarak başa çıkmak.
  5. Sağlıklı bir ev çevresi ve yaşam tarzına sahip olmak.
  6. Bağlı oldukları topluluklarla düzenli bağlar kurmak.

Ailenin Görevleri

  • Biyolojik Görev: Üremeyi devam ettirme.
  • Ekonomik Görev: Aile üyelerinin geçimini sağlama.
  • Koruyuculuk Görevi: Üyeleri fiziksel ve manevi tehlikelerden koruma.
  • Psikolojik Görev: Sevgi, şefkat ve manevi doyum sağlama.
  • Eğitim Görevi: Çocukların sosyalleşmesi ve eğitimini sağlama.

Aile Tipleri

Aile yapısı genel olarak geleneksel ve geleneksel olmayan olarak ikiye ayrılır.

Aile TipiTanımÖne Çıkan İşlevleri
Geniş AileBüyükanne, büyükbaba, onların çocukları ve torunlarının aynı çatı altında yaşadığı aile biçimi.• Ekonomik<br>• Saygınlık<br>• Eğitim<br>• Koruyucu<br>• Dini<br>• Eğlence ve dinlenme<br>• Çocuk yapma<br>• Manevi doyum sağlama
Çekirdek AileAnne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan aile.• Çocuk yapma<br>• Psikolojik doyum

Günümüz Ailesindeki Değişimler

  • Aile daha bağımsız hale geldi ancak akrabalar arası dayanışma azaldı.
  • Kadının eğitim seviyesinin ve çalışma oranının artmasıyla ailedeki etkinliği arttı, baba yetkisi zayıfladı. İlişkiler daha eşitlikçi ve demokratik bir yöne evrildi.
  • Ailedeki çocuk sayısı azaldı, çocuğa verilen değer arttı. "Çocuk erkil" (çocuğun isteklerine göre işleyen) aile türü ortaya çıktı.
  • Geleneksel roller büyük oranda varlığını korumaktadır.

Aile Kültürü ve İletişim

  • Aile Kültürü Unsurları:
    1. Üyeler, davranışları etkileyen mevcut değerleri paylaşır.
    2. Üyeler için tanımlanmış roller vardır.
    3. Ailedeki gücün kullanımı ve dağılımı tanımlanmıştır.
  • Aile İçi İletişim:
    • Primer (birincil) ilişkileri anlamak için iletişim özelliklerini anlamak önemlidir.
    • Etkili iletişim olmazsa çiftlerde memnuniyet ve anlamlılık azalır.

Aile ve Sağlık İlişkisi

  • Ailenin İkili Rolü: Aile, hem hastalık etkeni hem de tedavi aracı olabilir.
  • Sağlıktaki Yeri: Aile, sağlığın korunması ve geliştirilmesinde temel sosyal ortamdır.
  • Kültürün Etkisi: Aile kültürü, bireyin tedavi beklentilerini ve sağlık uygulamalarına yaklaşımını etkiler.
  • Aile Hayatındaki Travmalar (Sağlığı Etkileyen):
    • Yetersiz ebeveynlik
    • Çatışma ve boşanma
    • Hastalık ve sakatlık
    • Ölüm
    • Yoksulluk, göç, işsizlik

Türkiye'de Aile Yapısına Dair İstatistikler

KategoriVeriYıl / Kaynak
Hanehalkı BüyüklüğüOrtalama 3,35 kişi2019 / TÜİK
Aile Tipi OranlarıÇekirdek Aile: %65,1 <br> Geniş Aile: %152019 / TÜİK
En Yüksek HanehalkıŞırnak (6,11 kişi)2019 / TÜİK
En Düşük HanehalkıÇanakkale (2,63 kişi)2019 / TÜİK
Ev İşleriGenellikle kadınlar üstlendi.2021 / TÜİK
Hane KararlarıGenellikle ortak karar alındı.2021 / TÜİK
Kadınlarda Evlenme YaşıUygun görülen ilk yaş: 25-29 (%47,8)2021 / TÜİK
Mutluluk KaynağıBireyleri en çok aile mutlu etti (%74,1).2019 / TÜİK
Evlilik ve MutlulukEvlilerin mutluluk oranı: %55,6 <br> Evli kadınların oranı: %60,22019 / TÜİK
Gelecek UmuduBireylerin %70'i kendi geleceklerinden umutlu.2019 / TÜİK