1. KLASİK MADDELER
Sınav Soruları
Soru 1: İnfertilite tanısı ve değerlendirme sürecinin başlatılmasına ilişkin 5 temel kriteri/durumu yazınız.
Soru 2: Fekundabilite (doğurganlık) kavramı ve bu oranı etkileyen yaş faktörlerine dair 5 özelliği yazınız.
Soru 3: İnfertilite sınıflandırmasında kullanılan 5 temel kavramı ve kısa tanımlarını yazınız.
Soru 4: "Açıklanamayan İnfertilite" tanısı konulabilmesi için kadın ve erkek partnerde normal olması gereken 5 fizyolojik/anatomik faktörü yazınız.
Soru 5: Türkiye'deki evlilik ve üreme verilerine (TÜİK ve genel prevalans) ilişkin 5 önemli istatistiksel bilgiyi yazınız.
Cevap Anahtarı
Soru 1: İnfertilite Tanı ve Değerlendirme Kriterleri
- Düzenli ve Korunmasız İlişki: Bir yıl boyunca doğum kontrol yöntemi kullanmadan düzenli cinsel ilişkiye rağmen hamile kalamama durumu.
- Yaş Faktörü (<35): Kadın partner 35 yaşın altındaysa, değerlendirme 12. ayda başlatılmalıdır.
- Yaş Faktörü (≥35): Kadın partner 35 yaş ve üzerindeyse, değerlendirme 6. ayda başlatılmalıdır.
- Tıbbi Müdahale İhtiyacı: Başarılı bir gebelik için donör gametleri veya embriyoları gibi tıbbi müdahalelere ihtiyaç duyulması.
- Tıbbi Geçmiş ve Bulgular: Hastanın üreme geçmişi, fiziksel bulguları veya tanı testleri sonucu başarılı gebelik elde edemeyeceğinin önceden belirlenmesi.
Soru 2: Fekundabilite ve Yaş Faktörleri
- Tanım: Bir menstrual siklus boyunca canlı doğumla sonuçlanan gebelik olasılığıdır.
- Normal Oran: Sağlıklı çiftlerde bu oran her ay için yaklaşık %20-25 civarındadır.
- En Yüksek Olduğu Yaş: Doğurganlığın (fekundabilite) en yüksek olduğu yaş 25'tir.
- Düşüş Başlangıcı: Doğurganlık 35 yaşından sonra belirgin şekilde düşmeye başlar.
- Siklus Etkisi: Yedi siklus sonunda fekundabilite oranı %10'un altına düşer; çiftlerin sadece %3'ü 12 siklustan sonra gebe kalabilir.
Soru 3: İnfertilite Sınıflandırma Kavramları
- Primer İnfertilite: Daha önce klinik olarak hiç gebelik tanısı almamış olma durumu.
- Sekonder İnfertilite: Daha önce en az bir kez klinik gebelik oluşmuş olmasına rağmen, tekrar gebe kalınamaması.
- Sterilite: Konsepsiyonun veya gebeliğin gerçekleşmesinin tıbben mümkün olmadığı durum.
- Subfertilite: Eşlerden birinin veya her ikisinin üreme yeteneğinin (fertilitesinin) azalmasına bağlı çocuk sahibi olamama.
- Fekundabilite: Bir siklusta canlı doğumla sonuçlanacak gebelik elde etme kapasitesi.
Soru 4: Açıklanamayan İnfertilite İçin Normal Olması Gereken Faktörler
- Overyan Fonksiyon: Kadında yumurtalık fonksiyonlarının normal olması.
- Anatomik Sağlık: Fallop tüpleri, uterus, serviks ve pelvisin anatomik ve fizyolojik olarak sağlıklı olması.
- Testis Fonksiyonu: Erkekte testis fonksiyonlarının normal olması.
- Genitoüriner Anatomi: Erkeğin genitoüriner anatomisinin ve ejakülatının (sperm değerlerinin) normal olması.
- İlişki Sıklığı: Çiftler arasında yeterli cinsel ilişki sıklığının bulunması.
Soru 5: Türkiye Evlilik ve Üreme Verileri
- Toplam Doğurganlık Hızı: 2023 verilerine göre Türkiye'de kadın başına düşen canlı doğan çocuk sayısı 1,63'tür.
- İlk Evlenme Yaşı (Kadın): 2025 yılı verilerine göre kadınlarda ortalama ilk evlenme yaşı 26,0'dır.
- İlk Evlenme Yaşı (Erkek): 2025 yılı verilerine göre erkeklerde ortalama ilk evlenme yaşı 28,5'tir.
- Boşanma Zamanlaması: Türkiye'deki boşanmaların %34'ü evliliğin ilk beş yılı içerisinde gerçekleşmektedir.
- İnfertilite Prevalansı: Türkiye'de infertilite prevalansı yaklaşık %8 civarındadır ve yardımcı üreme teknikleri (YÜT) giderek yaygınlaşmaktadır.