Online Notepad

*prolaktinin (Luteotrap hormonun LTH) etkisi ile süt bezlerinde süt yapımı

*ICSH'un kadındaki karşılığı LH'dır.

*estrojen, hipofiz ön lob hormonlarından lutenize edici hormonun salgılanmasını stimule eder.

*Progesteronun kandaki seviyesinin artması lutenize edici hormonu baskılar.

*FSH erkekte,spermatogenezisin oluşmasında rol oynar.

*FSH kadında,primer folikülleri etkileyerek,gelişmesini ve olgunlaşmasını sağlar.

*Estrojenin kanda yükselmesi, FSH'nın düşmesine neden olur

*Siklusun 1. günü FSH yüksek, estrojen düşüktür. 14.cü günde estrojen en yüksek düzeyde iken, FSH en alt düzeydedir

*LH erkekte,testesteron yapımını kontrol eder.

*LH kadında, FSH ite birlikte ovulasyonu ve korpus luteumun şekillenmesini sağlar.

*LH ovulasyondan sonra korpus luteumun şekillenmesini ve progesteron hormonunun salgılanmasını kontrol eder.

*LTH kadında,prolaktin ya da laktojenik hormon,Daha çok memelerde süt yapımında rol oynar.Laktasyonda bu hormonun fazla salgılanması FSHyı baskılayarak overierde folikül gelişmesini durdurur

*Testesteron adolesan erkekte sekonder seks karakteristiklerinin gelişmesini sağlar

*Estrojenin kanda yüksek düzeyde olması,prolaktin hormonunu baskılar.

*Progesteron gebelikte endometriumun yıkılmasını önleyerek,gebeliğin devamını sağlar.uterus kontraksiyonlarını baskılar.Progesteron solunum merkezini uyararak solunumu artırır.

*Endometriumdan sentez edilen prostagiandinler uterus mobilitesini artırmaktadırlar.

*gebelik gerçekleşmemiş ise endometriyumun bu hazırlanan fonksiyonel tabakası dökülür

*Foliküler Faz,Bu faza folikül olgunlaşması da denir. Ortalama 12-14 gün devam eder.

*Graff folikülü, folikülün ovulasyondan hemen önceki halidir.

*Ovulasyon siklusun yaklaşık 12-14.(menstruasyanun başlangıcından itibaren)günlerine rastlar. Bu sırada östrojen hormonu kanda en yüksek düzeydedir.

*Luteal Faz,Ovulasyondan sonra ilk 3 günde (siklusun 14-17’inci günleri) geride kalan folikül içine kolesterol yığılır ve sarı bir renk alır. Bu nedenle bu oluşuma sarı cisim ya da korpus luteom denir.

*Korpus luteumun en olgun zamanı ovulasyondan bir hafta sonraya, yani siklusun 21. gününe rastlar.

*Menstruasyon, ovulasyondan itibaren ortalama 14. günde gerçekleşir.

*Luteal Faz ovulasyondan sonra 13-15 gün devam eder (ortalama 14 gün). 12 günden daha kısa olan luteal faz anormal kabul edilir.

*Proliferatif faz(profirelasyon) menstrual fazın başlangıcından itibaren yaklaşık 5.ci günde başlar ve ovulasyona kadar, yaklaşık 14'üncü güne kadar devam eder.

*Sekretuvar fazın son günü, iskemik faz olarak da isimlendirilir.Ovulasyondan sonra 14 gün süren bu faza aynı zamanda premenstrual faz da denir.

*Normal bir menstruasyon 2-7 gün sürer. Yine normal bir menstruasyon esnasında kaybedilen kan miktarı 30-100 cc arasında değişir. Menstrual sıvının % 50-60'ı kan, diğer kısmı endometriumun epitel hücreleri ile gland salgısıdır.

Normal bir menstrual siklus 28 günde bir olaylanır. Ancak 22-30 gün arasındaki sikluslar normal kabul edilir.

Menstrual kan pıhtılaşmaz.

*Menstrual Fazdaki Fiziksel Belirtiler:Bu belirtiler genel olarak premenstrual gerilim, ödem ve dismenoredir.

*progesteronun kandaki düzeyinin yükselmesi, korpus luteumun şekillenmesi ve devamından sorumlu olan

LH'yı baskılar.

*Human Koryonik Gonadotrop hormonunun (HCG) varlığına bağlı olarak korpus luteum gerilemez ve böylece progesteron düzeyi düşmez.

*3-4 günlük 16 hücreli yapıya Morula denir. Fertilize ovum (zigot) uterusa morula safhasında ulaşır

*İmplantasyon, fertıiızasyondan 7 gün sonra, biastosist safhasında olayLanır.İmplantasyon, fertülzasyondan sonra 10. günde tamamlanır.

*Ovumun üzerini örten desiduaya Dezidua kapsularis, altındakine Dezidua bazalls, uterus içini saran desiduaya da Dezidua vera denir.

*Amnion ve koryon membranları ile kaplı yüzüne fetal yüz, kırmızı ve düzensiz yüzüne ise maternal yüz denir.

*PLASENTANIN FONKSİYONLARI:Gaz alış verişi:Beslenme:Ellminasyon,Antikor transferi:Koruma:Hormon üretimi:Sentez:

*Fertilizasyondan itibaren 10. günde hCG anne kan ve idrannda görülür.Gebeliğin 60-70. günlerinde en yüksek seviyesine ulaşır. 10. ve 11. haftadan sonra konsantrasyonu düşmeye başlar.Gebeliğin son iki haftasında en alt düzeye iner.

*HPL,Plasental trofoblastlar tarafından fertilizasyondan sonra 12.-18. günlerde salgılanmaya başlar, 34.-36. haftalarda en yüksek seviyesine ulaşır. ́ hPL anne insulinini duyarsız hale getirerek, fetusun sürekli çektiği glikozun anne

kanında dengelenmesini sağlar.

*Progesteron materna-plasental ünitte salgılanır.Bu nedenle intrauterin hayatta fetusun değerlendirilmesinde kullanılmazlar. Bu yönü ile estrojenden aynlır.Basal vücut ısısını gebeliğin ilk yarısında 0.4-0.6°C yükseltir.Progesteron sodyum ve kloride atılımını artırır.

*Amniyotik mayi,Doğuma kadar bu sıvının miktarı 500-1000 ml’dir 3. aydan itibaren fetus bu sıvıyı

yutmaya başlar.Terme yakın fetus hergün 400 ml amniotik mai yutar, buna karşı 500 ml idrarı, amniotik maiye çıkarır.

1000 cc'den fazla olan (Polihidroamnios) veya 500 cc'den az olan (oligohıdroamnios).

*Dördüncü Ay (13-16 haftalık): Fetal hareketler anne tarafından hissedilir.

*Altıncı Ay (21-24 haftalık): Akciğerdeki alveolar hücreler surfaktan maddesini yapmaya başlarlar

*Fetal sirkülasyonda 4 geçici yapı vardır. Bunlar;

́ Duktus Venozis

́ Foramen Ovale

́ Duktus Arteriozus

́ Hipogastrik Arterler

*4. ayda barsaklarda mekonyum görülür.

*3. ayda mesanede idrar vardır.

*12. gebelik haftasında uterus simfisiz pubis üzerinden palpe edilir.16. hafta,fundus,simfisis pubis ile umblikus arasındadır.20. gebelik haftasında fundus umblikus seviyesine ulaşırken 36. haftada ksifoidde alınır.

*Braxton Hicks kontraksiyonları:Gebeliğin son bir haftasında, 10-20 dakika aralarda gelen bu kontraksiyonlar, yalancı doğum sancıları olarak nitelendirilir.

*Serviksin bu yumuşamasına Godell's işareti ismi verilir.

*Chadwick's işareti,seviks koyu mavi renktedir.

*Gebelikte anne dokularında ve fetusa ait hücre sayısındaki artma nedeni ile oksijene olan ihtiyaç yaklaşık yüzde 15-20 artar.pulmoner ventilasyon yüzde 40 artar.

*gebelikte II. trimestirden itibaren demir preparatları alınması önerilir.

*Birinci trimestirde küking (Quıckening) denen fetus hareketleri başlar.

* BİREYSEL/SÜBJEKTİF GEBELİK BELİRTİLERİ=

Amenore,Bulantı Kusma,Sık İdrara Çıkma,Memelerde Dolgunluk ve Hassasiyet,Fetusun Canlılığının İlk Hissedilmesi,Halsizlik Yorgunluk,Deride Pigmentasyon,Diş etlerinde Hipertrofi,Vajinal Akıntı (Lökore),Abdomenin Genişlemesi,Kilo Artışı,Konstipasyon,

*OLASI/OBJEKTİF GEBELİK BELİRTİLERİ

Chadwlck belirtisi: Vulva, serviks ve vajinadaki mukoz membranın, hiperemi ve proliferasyon sonucu koyu kırmızı, mor bir görünüm alması, en erken tesbit edilen belirtidir.

 Goodells belirtisi: Serviksin yumuşaması, 6. haftada,

 Hegar's belirtisi: Istmusun yumuşaması, 6- 8. haftalarda,

 Ladin's belirtisi: Uterus ve serviksin birleştiği ön bölgedeki orta hatta uterusun yumuşaması, 6. haftada,

 McDonald's belirtisi: Serviksle birleştiği noktada uterusun kolaylıkla fleksiyon yapması,

 Braun von Fernvvald's belirtisi: 4-5. gebelik haftasında palpasyonla implantasyon bölgesinde uterusun yumuşaması,

 Piskacek's belirtisi: 6. haftada implantasyon bölgesinde uterusun asimetrik büyümesi,Gebeliğin 10. haftası ile beraber uterus simetrik olarak büyümeye başlar.

 Uterusun Büyümesi, Uterusta Sufl,Uterus Kasılmaları (Brakston Hiks Kontraksionları),Ballotment, Gebelik Testinin Pozitif Olması, İmmünolojik Testler,

 KESİN/POZİTİF GEBELİK BELİRTİLERİ

*Fetal Kalp Sesi (FKS)

 Gebelikte fetal kalp atımlarını anne karnından; 10. haftadan sonra elektronik aletlerle, 18- 20. haftalarda da fetöstopla duymak mümkündür. Bunun yanında fetal kalp atımları, son adetin ilk gününden itibaren 48 gün sonra, eko

kardiyografi ile de belirlenebilir. FKS genellikle 120- 140 arasındadır.

*Fetusun ve Fetal Hareketlerin Palpasyonla Hissedilmesi

 Gebeliğin yaklaşık 18-20. haftalarından sonra fetusun aktif hareketleri anne kamından palpe edilebilir.

*ltrasonda Fetusun Tesbiti

 Ultrason tekniği ile pozitif gebelik tanısı en erken gebeliğin 4-5. haftalarında mümkündür

Fetusun Radyografik Tanımı

 Fetal iskelet radyolojik olarak ayrıt edilebildiğinde gebelik teşhisi kesindir. 16. haftadan önce kesinlikle kullanılmamalıdır.

*— Nişanenin içindeki kan miktarı 2-3 yemek kaşığını geçmez.

*Fundus yüksekliği 21 cm olan gebe bir kadının gebeliğinin süresini lunar ay ve hafta olarak hesaplarsak;
— a- Lunar ay olarak gebeliğin süresi = 21 x 2/7 = 6 ay
— b-Hafta olarak gebeliğin süresi = 21 x 8/7 = 24 hafta

*Fetal hareketler — Fetal hareketler anne tarafından 16.- 22. haftalar arasında  hissedilir.

*Fetal kalp atımları fotoskopla en erken 16. haftada fakat genellikle 19.-20. haftalarda duyulur. — Ultrasonik doppler cihazı ile 10.-12. haftalarda tesbit
edilebilir

*Nagele Kuralı: Son menstrual periyodun ilk gününe 7 gün eklenir ve 3 ay çıkarılarak tahmini doğum tarihi hesaplanır.

*Diyagonal Konjugata:en az 11,5 cm. olmalıdır.

*Obstetrik konjugata:Fetusun zorlanmadan doğum kanalından geçebilmesi için bukutrun en az 10 cm olması gerekir.

*Hakiki konjugata/ konjugata vera,normalde 11.5 cm dir

*Transver kutur 13.5 cm ile pelvis giriminin en uzun çapıdır

*Ultrasyonda Bu değerlendirmeler ile aşağıdaki bilgiler elde edilir.
Fetusun sayısı
Gebelik ayı
Fetal anatomide malformasyonlar
Fetal pozisyon ve prezantasyon
Plasentanın lokalizasyonu ve durumu
Amniyotik mayi miktarı
Annedeki pelvik kitleler

*Biyofiziksel profilde değerlendirilecek beş kriter vardır.
Bunlar
̈ fetusun solunum hareketi,
̈ vucut hareketi,
̈ tonüsü,
̈ amniyotik mayi volümü ve
̈ fetal kalp atım reaksiyonudur.
İlk dört kriter ultrason ile incelenir. Fetal kalp atım
reaksiyonu ise nonstress test ile değerlendirilir.

*sağlıklı bir fetus 3 saat içinde en az 10 kez hareket eder.

*Fetoskopi 11 .-36. haftalar arasında yapılabilecek bir işlemdir.

*Amniyosentez, 16. gebelik haftasından önce yapılamaz. Koryonik villus örneklemesi ise 8-12. gebelik haftalarında
yapılabilen bir testtir.

*Anne ölümlerinin üç büyük nedeninden biridir. ( Kanama, toksemi, enfeksiyon ).

*Tubal gebeliğin belirtileri;

Gebelik belirtileri,Ağrı:,Vajinal akıntı:,İç kanama belirtileri

*Hikayede tekrarlayan ağrısız ve kanamasız ikinci trimestir düĢükleri servikal yetmezlik için ipucudur.

*Plasenta previanın oluĢmasının temel nedeni endometrial iskemidir. Ağrısız kanama plasenta previa için önemli bir bulgudur.

*Folik asit yönünden en zengin kaynaklar: yeĢil büyük yapraklı sebzeler, kırmızı et,balık,tavuk ve baklagillerdir.

*Teratojen olarak bilinen organizmalar TORCH adı altında toplanır.
T- Toxoplazma
O- Other –sifiliz
R- Rubella
C- Cytomegolavırus
H- Herpes Simplex

*Fetuste en sık görülen pozisyon, oksiputun anne pelvisinin sol önünde olduğu left (sol) oksipot anterior (LOA) pozisyondur.

*— BAKTERİYEL VAJINOZİS=Kadınların fertil çağında akıntı ve kaşıntı gibi vajinal semptomların en yaygın belirtisi bakteriyel
vajinozistir.Grimsi, beyaz, homojen, az miktarda, balık gibi kötü kokulu bir akıntı ile karakterizedir. Vajinal irritasyon ve kaşınma
yaygındır.

*— MONİLİAL VAJİNİTİS=Kandida albikans beyaz, süt kesiğine benzer, peynirimsi bir akıntı ile karakterizedir. Vajinal duvar ve servikste
yapışkan, yoğurtsu beyaz plaklara rastlanır.

— TRİKOMONAS VAJİNİTİS=Trikomonas enfeksiyonu sarımtırak yeşilimsi, köpüklü, mukopürülan, bol miktarda ve kötü kokulu bir akıntı ile
karakterizedir.Serviks ve vajina duvarları kırmızı noktalı tipik çilek manzarası görünümündedir.

*Smear Test için en ideal zaman son adet kanamasının 10 gün sonrasıdır.

.

*Bulbo-Uretral Guddeler (Cowper bezleri),Kadınlarda bartolin bezlerine karşıdır.

*1 cm3 seminal mayide 60-120 milyon Spermium bulunursa normospermi,

30-60 milyon bulunursa oligospermi,

1-30 milyon bulunursa hypospermi,

hiç yoksa azospermi,

Spermium mevcut fakat hareketsiz veya cansız ise necro spermi adı verilir.