ESASLAR KELİME
🔥 AĞRI – AZ BİLİNEN TERİMLER
Transdüksiyon: Doku hasarının elektriksel sinyale dönüşmesi
Modülasyon: Ağrı impulsunun spinal düzeyde baskılanması
Persepsiyon: Ağrının kortekste bilinçli algılanması
Yansıyan ağrı: Ağrının kaynağı dışında hissedilmesi
Nöropatik ağrı: Sinir hasarına bağlı ağrı
Visseral ağrı: İç organ kaynaklı, yaygın ağrı
Somatik ağrı: Kemik–kas–deri kaynaklı ağrı
🦠 ENFEKSİYON – KARIŞTIRILAN TERİMLER
Kolonizasyon: Mikroorganizma var ama hastalık yok
Kontaminasyon: Steril alanın mikroorganizma ile teması
Rezervuar: Etkenin yaşayıp çoğaldığı ortam
Duyarlı konak: Enfeksiyona açık birey
Çıkış kapısı: Etkenin vücuttan ayrıldığı yol
Giriş kapısı: Etkenin vücuda girdiği yol
Çapraz bulaş: Bir hastadan diğerine bulaş
Nosokomiyal: Hastanede gelişen enfeksiyon
🧼 ASEPSİ – STERİLİZASYON
Tıbbi asepsi: Mikroorganizma sayısını azaltma
Cerrahi asepsi: Tüm mikroorganizmaları yok etme
Antiseptik: Canlı dokuya uygulanan kimyasal
Dezenfektan: Cansız yüzeye uygulanan kimyasal
Sporlu bakteri: Sterilizasyona en dirençli form
Pastörizasyon: Isı ile kısmi mikrop azaltma
Kimyasal sterilizasyon: Isıya dayanıksız malzemelerde
🧍♂️ VÜCUT MEKANİĞİ – AZ SORULAN
Kontraktür: Kasın kalıcı kısalması
Hipotoni: Kas tonusunun azalması
Hipertoni: Kas tonusunun artması
Atrofi: Kas kütlesinin küçülmesi
Hipertrofi: Kas liflerinin büyümesi
ROM: Eklem hareket açıklığı
🛏️ BASINÇ YARASI – AYIRT EDİCİ TERİMLER
Kapiller kapanma: Uzun basıya bağlı dolaşım durması
Makaslama (shear): Deri ve derin dokuların ters yönlü kayması
Friction: Derinin yüzeye sürtünmesi
Reaktif hiperemi: Bası kalkınca kızarıklığın artması
Evrelenemeyen bası yarası: Nekrotik dokuyla kaplı yara
❤️ YAŞAMSAL BULGULAR – KARIŞANLAR
Pulse deficit: Apikal ve periferik nabız farkı
Kardiyak output: SV × nabız hızı
Stroke volüm: Tek atımda pompalanan kan
Ortosatik hipotansiyon: Ayağa kalkınca KB düşmesi
Mansşon genişliği: Kol çevresinin %40’ı
🫁 SOLUNUM – TERİM SORUSU GELENLER
Ventilasyon: Akciğere hava giriş-çıkışı
Difüzyon: Gazların alveolden kana geçişi
Perfüzyon: Oksijenli kanın dokulara ulaşması
Hipoventilasyon: Yetersiz solunum
Solunum asidozu: CO₂ artışına bağlı pH düşüşü
💉 İLAÇ UYGULAMALARI – SINAVLIK
Enteral yol: GİS yoluyla ilaç uygulama
Parenteral yol: Sindirim dışı uygulama
Transdermal: Deri yoluyla sistemik etki
Aspirasyon: Enjeksiyon öncesi geri çekme
Z-track: IM ilaçta sızıntıyı önleme tekniği
3 kontrol: Alma–hazırlama–uygulama
10 doğru: Hasta, ilaç, doz, yol, zaman vb.
🚰 SIVI – ELEKTROLİT
Hipotonik sıvı: Hücre içine su çeker
Hipertonik sıvı: Hücreden su çeker
İzotonik sıvı: Hücre hacmini değiştirmez
Hipervolemi: Dolaşan sıvı artışı
Hipovolemi: Dolaşan sıvı azalması
Üçüncü boşluk: Dolaşıma katılmayan sıvı
🚽 ÜRİNER SİSTEM – EZBERDEN KAÇAN
Oligüri: <400 ml/gün idrar
Anüri: <100 ml/gün idrar
Diürez: İdrar çıkışı
İdrar retansiyonu: Mesanede idrar birikmesi
Fonksiyonel inkontinans: Fiziksel engel nedeniyle
Refleks inkontinans: Sinir hasarına bağlı
🧴 ISI UYGULAMALARI
Vazodilatasyon: Damarların genişlemesi
Vazokonstriksiyon: Damarların daralması
Hiperemi: Dokuya kan akışının artması
Kontrendikasyon: Uygulanmaması gereken durum