2. KLASİK TEST
2. Boşluk Doldurma Soruları: Fizyolojik ve Anatomik Temeller
Graaf / Atrezi / Zona Pellucida / Kübik / Primordiyal folikül / Stratum granulozum / Cumulus oophorus / Teka interna / Likör foliküli / Granuloza
Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun terimlerle tamamlayınız:
- Primer oositin tek katlı yassı foliküler hücreler tarafından çevrelendiği en ilkel evreye __________ denir.
- Primer folikül aşamasında foliküler hücreler yassı formdan __________ veya prizmatik yapıya dönüşür.
- Sekonder folikül aşamasından itibaren foliküler hücreler __________ hücreleri olarak adlandırılmaya başlar.
- Oosit ile onu çevreleyen granuloza hücreleri arasında oluşan, fertilizasyon için kritik glikoprotein tabakaya __________ adı verilir.
- Sekonder folikül evresinde stromal hücrelerin farklılaşmasıyla oosit çevresinde __________ ve teka externa tabakaları oluşur.
- Tersiyer folikül aşamasında granuloza hücrelerinin salgıladığı __________, folikül içinde birikerek antrum boşluğunu oluşturur.
- Oositi doğrudan çevreleyen ve antruma doğru uzanan granuloza hücre kümesine __________ denir.
- Tersiyer folikül yapısında antrumu çevreleyen çok katlı granuloza hücre tabakasına __________ adı verilir.
- Folikül gelişiminin herhangi bir aşamasında meydana gelebilen gerileme ve dejenerasyon sürecine __________ denir.
- Olgunlaşmış olan ve ovaryum yüzeyinde çıkıntı yaparak ovulasyona hazırlanan en gelişmiş folikül tipi __________ folikülüdür.
3. Doğru/Yanlış Soruları: İnfertilite Etkenleri ve İstatistiksel Gerçekler
Aşağıdaki ifadelerin yanına doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız:
- ( ) Borght ve Wyns (2018) verilerine göre, infertilite nedenlerinin yaklaşık yarısı kadınla, diğer yarısı ise erkekle ilişkili faktörlerden kaynaklanır.
- ( ) Kabakulak orşidi ve testislerin skrotuma inmemesi (kriptorşidi), erkek infertilitesinde "anormal spermatogenez" kategorisinde değerlendirilir.
- ( ) Varikosel, klinik pratikte damarsal bir patoloji olsa da sunum içeriğine göre "Anormal Spermatogenez" başlığı altında sınıflandırılan bir infertilite nedenidir.
- ( ) Pereira ve Martel (2014) çalışmalarında, açıklanamayan infertilite olgularında stres faktörünün reprodüktif çıktılar üzerinde etkili olabileceğini vurgulamıştır.
- ( ) Pelvik inflamatuar hastalık (PIH) ve ektopik gebelik öyküsü, tubal faktöre bağlı infertilite riskini anlamlı derecede artıran unsurlardır.
- ( ) Servikal mukusun hormonal dalgalanmalara bağlı olarak yapısının bozulması, spermin uterin kaviteye geçişini kolaylaştıran bir adaptasyondur.
- ( ) Over rezervi normal, tüpleri açık ve spermiyogramı sağlıklı olan çiftlerde nedenin saptanamaması durumu "Açıklanamayan İnfertilite" (TSRM, 2015) olarak tanımlanır.
- ( ) Uterin miyomlar ve intrauterin yapışıklıklar (Asherman Sendromu vb.), embriyonun tutunmasını engelleyerek implantasyon başarısızlığına yol açan uterin faktörlerdir.
4. Eşleştirme Soruları: Patolojiler ve Hemşirelik Sorumlulukları
Set A: Klinik Durumlar ve İnfertilite Faktörleri Sol sütundaki klinik durumları, sağ sütundaki ilgili oldukları faktör gruplarıyla eşleştiriniz.
- Septate Uterus ve Embriyo Yerleşme Sorunları ------------ a. Tubal Faktör
- PIH Sonrası Gelişen Hidrosalpenks ----------------------- b. Uterin Faktör
- Servikal Mukusun Spermi Geçirmemesi ------------------ c. Erkek Faktörü
- Anormal Sperm Motilitesi ve Şekil Bozuklukları ------------ d. Servikal Faktör
- Anovulasyon ve Oligoovulasyon (Borght ve Wyns, 2018) --- e. Ovulatuar Faktör
Set B: Klinik Senaryolar ve Hemşirelik Sorumlulukları Sol sütundaki hemşirelik yaklaşımlarını, sağ sütundaki profesyonel sorumluluk alanlarıyla eşleştiriniz.
- Bir çifte üreme organlarının anatomisini ve ovulasyon zamanlamasını detaylı şemalarla anlatmak --- a. Sağlık Eğitimi Planlama
- Polikistik over sendromlu bir hasta için 4 haftalık beslenme ve yaşam tarzı değişiklik protokolü geliştirmek --- b. Farkındalık Yaratma Programı
- Genç bireylerde testis muayenesi ve jinekolojik kontrollerin önemi üzerine seminerler dizisi düzenlemek --- c. Danışmanlık Yapma
- Toplumdaki "kısırlık sadece kadının sorunudur" algısını yıkmak için %50-%50 erkek/kadın dağılımını açıklamak --- d. Bilgilendirme Sorumluluğu
5. Cevap Anahtarı (Yanıt Anahtarı)
Boşluk Doldurma Soruları Cevapları:
- Primordiyal folikül
- Kübik (Hücre morfolojisi değişerek folikülün aktivasyonunu gösterir)
- Granuloza (Foliküler hücrelerin çok katlı hale gelmiş ismidir)
- Zona Pellucida (Oosit çevresindeki koruyucu glikoprotein tabaka)
- Teka interna (Hormon sentezinden sorumlu stromal tabaka)
- Likör foliküli (Antrumu dolduran sıvı içerik)
- Cumulus oophorus (Oositi antrum içinde destekleyen hücre grubu)
- Stratum granulozum (Antrumun çevresindeki ana hücre tabakası)
- Atrezi (Foliküler ölüm süreci)
- Graaf (Ovulasyon öncesi son aşama)
Doğru/Yanlış Soruları Cevapları:
- Doğru (İstatistikler cinsiyetler arası dengeli bir dağılım göstermektedir)
- Doğru (Spermin üretim aşamasındaki sorunları kapsar)
- Doğru (Kaynakta anatomik değil, "Anormal Spermatogenez" altında sınıflandırılmıştır)
- Doğru (Psikososyal stresin reprodüktif sistem üzerindeki negatif etkisi Pereira ve Martel tarafından bildirilmiştir)
- Doğru (Enfeksiyonlar ve cerrahiler tüplerin anatomik bütünlüğünü bozar)
- Yanlış (Aksine, hormonal değişimlerle yapısı bozulan mukus spermin geçişini engeller)
- Doğru (Tüm testler normal çıkmasına rağmen gebelik oluşmaması durumudur)
- Doğru (Uterusun iç yapısındaki bozukluklar embriyonun tutunmasını engeller)
Eşleştirme Soruları Cevapları: Set A: 1 - b (Uterin Faktör: Embriyonun yerleşme yeri uterustur) 2 - a (Tubal Faktör: PIH genellikle tüplerde hasar bırakır) 3 - d (Servikal Faktör: Mukus bariyeri servikstedir) 4 - c (Erkek Faktörü: Sperm motilitesi erkek fertilitesi kriteridir) 5 - e (Ovulatuar Faktör: Yumurtlama döngüsü sorunlarıdır)
Set B: 1 - c (Danışmanlık: Anatomi ve fizyoloji bilgisi danışmanlık kapsamında sunulur) 2 - a (Sağlık Eğitimi: Spesifik patolojilere yönelik programlar eğitim planlamasıdır) 3 - b (Farkındalık Yaratma: Düzenli kontrol alışkanlığı kazandırmak farkındalıkla ilgilidir) 4 - d (Bilgilendirme: Bilimsel istatistiklerin topluma aktarılması bilgilendirme görevidir)