Enjo
Türkiye’de sosyal medya üzerinden takipçilere hediye verme / çekiliş yapma konusu hukuken “şans oyunu / promosyon çekilişi” kapsamında değerlendirilebilir. Bu yüzden tamamen serbest değildir; belirli şartlara uyulmazsa idari para cezası, faaliyet durdurma hatta ceza sorumluluğu doğabilir. Aşağıda güncel mevzuat mantığıyla net bir çerçeve bulacaksın.
1️⃣ Temel mevzuat ve hukuki dayanak
Türkiye’de sosyal medya çekilişleri esas olarak şu düzenlemelere dayanır:
Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik
Milli Piyango Kanunu ve 320 sayılı KHK
Ticari faaliyet varsa ayrıca Tüketicinin Korunması Mevzuatı
Bu çerçevede, birçok çekiliş Milli Piyango İdaresi denetimine girebilir.
2️⃣ Hangi çekilişler izin gerektirir?
Genel kural:
👉 Kazanan şansa bağlı olarak belirleniyorsa izin gerekir.
Örnek:
Yorum yapanlar arasından rastgele seçme
Takip et + etiketle çekilişleri
Çark / random tool kullanımı
Bu tür promosyonlar için çekilişi düzenleyen kişi veya şirketin MPİ’ye başvurması gerekir ve genelde:
Duyurudan en az 15 gün önce başvuru
Ödül bedelinin yaklaşık %10 fazlası teminat yatırılması gerekir (Tekneveyat)
3️⃣ Hangi durumlarda izin gerekmeyebilir?
Aşağıdaki türler genelde şans oyunu sayılmaz:
Bilgi / yetenek yarışması (jüri veya puanlama varsa)
Sosyal amaçlı çekilişler (kamu yararı)
Bu tip organizasyonlar yönetmelikte istisna kapsamındadır (Barlas Hukuk Bürosu)
4️⃣ İzin almadan çekiliş yaparsan ne olur?
Yetkisiz şans oyunu düzenlemek ciddi risk taşır.
Olası yaptırımlar:
İdari para cezaları
Faaliyetin durdurulması
Hapis ve adli para cezası riski (duruma göre)
Yetkisiz şans oyunu faaliyetleri için hapis ve para cezaları öngörülebilir (BAF Hukuk & Danışmanlık)
5️⃣ Sosyal medya özelinde dikkat edilmesi gerekenler
Pratik compliance checklist 👇
Şeffaflık
Katılım şartlarını açık yaz
Kazanan belirleme yöntemini belirt
Sonuç açıklama tarihi ver
Tüketici hukuku
Ödül gerçekten teslim edilmeli
Yanıltıcı reklam olmamalı
Vergi
Ticari kampanyalarda promosyon gideri olarak muhasebeleştirilir
Platform kuralları
Instagram / TikTok kendi promosyon politikalarına uyulmasını ister
6️⃣ Influencer ve işletmeler için kritik risk
Eğer çekiliş aslında:
Satış artırma kampanyası
Marka promosyonu
ise hukuki sorumluluk ticari işletme gibi değerlendirilir.
Ayrıca yasa dışı şans oyunu reklamı yapılırsa cezai sorumluluk doğabilir (BAF Hukuk & Danışmanlık)
✅ Özet (en net haliyle)
Rastgele kazananlı çekiliş = çoğu durumda izin gerekir
Yarışma formatı = genelde serbest
İzin almadan promosyon çekilişi = ceza riski
Şeffaf kurallar ve ödül teslimi zorunlu